Đời sống / Gia đình Sức khỏe Làm đẹp
Bệnh thường gặp khi trời rét đậm và cách phòng tránh
12/01/2018 07:00
(HanoiTV) - Những ngày gần đây, nhiệt độ ở các tỉnh phía Bắc xuống thấp, trời rét đậm đã ảnh hưởng rất lớn tới sức khỏe của mọi người, đặc biệt là người già và trẻ em.

Dưới đây là những bệnh thường gặp khi trời rét đậm và chủ động phòng bệnh là vô cùng quan trọng.

Sốc nhiệt

Sốc nhiệt là một hiện tượng hay gặp khi trời chuyển sang rét đậm một cách đột ngột

Theo BS Nguyễn Văn Thắng, Đại học Y Hà Nội, dấu hiệu và triệu chứng sốc nhiệt khi trời rét đậm bao gồm nhịp tim nhanh, thở nhanh và nông, huyết áp tăng cao hoặc hạ thấp, ngưng đổ mồ hôi, dễ bị kích thích, lú lẫn hoặc bất tỉnh, cảm thấy chóng mặt hoặc choáng váng, đau đầu, buồn nôn, ngất xỉu…

Khi nhiệt độ xuống thấp, máu bị ảnh hưởng và khi đi ngang qua vùng đồi thị sau não, các trung tâm giao cảm ở đó bị kích thích khiến mạch máu ngoại biên co lại, cơ thể xảy ra phản ứng tạo ra nhiệt, làm thân nhiệt tăng lên. Vì vậy, trong trường hợp cơ thể đột ngột tiếp xúc với môi trường nhiệt độ xuống thấp sẽ tạo chênh lệch nhiệt độ lớn, làm cơ thể hạ nhiệt độ đột ngột, mồ hôi không toát ra được, tổn hại đến trung khu thần kinh.

Việc thay đổi nhiệt độ đột ngột như thế, nhẹ thì có thể khiến cơ thể biểu hiện mệt mỏi, lờ đờ, nói lắp, đau đầu, chóng mặt. Trong trường hợp nặng, có thể làm nhịp tim và hơi thở lúc đầu nhanh, sau đó chậm dần, khó thở, thậm chí dẫn đến trạng thái hôn mê và có khi dẫn đến tử vong.

Viêm dây thần kinh số 7

Căn bệnh này có thể gặp ở mọi lứa tuổi, không phân biệt già trẻ, trung tuổi, cao tuổi hay thanh niên. Có rất nhiều nguyên nhân gây nên căn bệnh viêm dây thần kinh số 7 – căn bệnh khiến bạn bị méo miệng, liệt mặt chỉ trong thoáng chốc mà không hiểu tại sao. Trong đó, nguyên nhân hàng đầu gây nên hiện tượng viêm dây thần kinh số 7 này chính là trời rét đậm đột ngột hoặc trở lạnh đột ngột. Điều đáng sợ ở đây là căn bệnh rất dễ để lại di chứng lâu dài, thậm chí đến suốt cuộc đời về hình thức của bạn.

Theo BS Vũ Hữu Ngõ, người bị viêm dây thần kinh số 7 sẽ phải đối mặt với các triệu chứng như súc miệng không được, mắt nhắm không khít, không cảm thấy đau đớn hay bất cứ cảm giác gì, chủ yếu là người ngoài nhìn vào sẽ thấy hình dạng mặt, miệng có sự thay đổi như lệch, méo. Đặc biệt là ở người trưởng thành sẽ xuất hiện các biểu hiện như thổi hơi trong miệng không được, khi ăn bị đọng 1 bên, uống nước thì bị chảy ra ngoài.

Tê cóng

Vào mùa đông thời tiết lạnh buốt, đối với những người lao động chân tay mà phải làm việc ngoài trời rất dễ bị tê cóng. Tê cóng xảy ra khi da và các mô bên dưới da “đóng băng” khi tiếp xúc với thời tiết lạnh và nhiều gió. Tình trạng tê cóng quá nghiêm trọng có thể dẫn tới da bị phồng rộp hoặc chuyển màu đen do hoại tử các mô bên trong.

Tê cóng được chia thành ba mức độ: Độ 1: Lạnh buốt, tê và da tái nhợt, có thể rộp da nếu được sưởi ấm tức thì; Độ 2: Tê cóng bên ngoài, phần da bên ngoài lạnh cứng nhưng mô bên dưới vẫn còn co giãn bình thường. Có thể bị rộp da; Độ 3: Tê cóng sâu. Da trắng nhợt hoặc thâm tím. Da và mô bên dưới cứng và rất lạnh.

Tăng nguy cơ đột quỵ

Theo Hội phòng chống tai biến mạch máu não, tại Việt Nam, đột quỵ là căn bệnh đứng thứ 3 về nguyên nhân gây tử vong sau bệnh lý tim mạch, ung thư 

Trời lạnh, người có bệnh tim mạch chuyển biến xấu hơn, nguy cơ suy tim, đột quỵ, tai biến... tăng cao hơn so các mùa khác. Đột quỵ là tình trạng suy giảm chức năng của não một cách đột ngột, vùng não bị ảnh hưởng không được cung cấp đủ lượng máu cần thiết dẫn đến bị tổn thương. Thời tiết lạnh giá khiến mạch máu giảm tính đàn hồi, lòng mạch bị thu hẹp nên lưu lượng máu đến não giảm. Mặt khác, huyết áp dễ tăng cao dẫn đến tăng áp lực trong lòng mạch. Với người bị xơ vữa động mạch, nguy cơ mạch máu dễ bị tắc, thậm chí có thể vỡ dẫn đến xuất huyết não, đột quỵ. Thực tế, không ít người bị đột quỵ lúc sáng sớm 4-5 giờ sáng, vì dậy đi vệ sinh, gặp gió lạnh dẫn đến tai biến. Trong trường hợp này, nhiều người tưởng mình bị cảm, gọi người nhà đánh gió sẽ rất nguy hiểm bởi việc cạo gió, uống nước đường, nước gừng giải cảm sẽ càng khiến cho việc chảy máu nặng thêm.

Dị ứng da

Bệnh thường gặp khi trời rét đậm này có thể khiến bạn mất ăn mất ngủ, nhất là dị ứng da diễn ra ngay trên khuôn mặt. Theo BS Nguyễn Thành (Nguyên chủ nhiệm khoa Khám bệnh, Bệnh viện Da liễu Trung ương), vào các giai đoạn cuối mùa, chuyển mùa, thời tiết chuyển lạnh đột ngột và sâu, hoặc khi trời bỗng dưng nóng lên, những bệnh da liễu thường tăng mạnh. Vào những ngày rét đậm, nhiều người chỉ cần bị gió lạnh lùa là bị nổi ban mề đay, dị ứng da khắp người.

Ở mức độ nhẹ, bạn sẽ thấy mày đay xuất hiện dưới dạng vài chấm nốt nhỏ, chỉ trong vài giờ có thể biến mất hoàn toàn. Tuy nhiên, ở mức độ nặng, bạn sẽ thấy xuất hiện nhiều đám nhỏ, lớn với hình tròn, bầu dục, hình bản đồ gây nên những cơn ngứa ngáy khó chịu, làm thâm da, khó khắc phục. Khi trời rét đậm đột ngột, dị ứng da trở nên tồi tệ hơn với những vết lở loét, bong da, nhiễm trùng da. Nặng hơn là phù nề thanh phế quản làm suy thở cấp, có thể dẫn đến tử vong.

Bệnh đường hô hấp

Trời rét khiến nhiều người cao tuổi nhập viện

Nhiệt độ xuống quá thấp là một trong những nguyên nhân khiến nhiều người mắc bệnh, chủ yếu là bệnh viêm đường hô hấp, nặng hơn là viêm tai giữa, viêm phế quản, viêm phổi. Ở trẻ nhỏ, do trọng lượng cơ thể thấp, khả năng sinh nhiệt để duy trì nhiệt độ cơ thể cũng hạn chế nên càng dễ bị các biến chứng do nhiễm lạnh. Người cao tuổi do hệ miễn dịch suy giảm cũng dễ mắc các bệnh lý đường hô hấp.

Bệnh xương khớp

Thời tiết rét đậm thì nguy cơ mắc các bệnh về xương khớp cũng tăng cao đối với người cao tuổi, đặc biệt là các bệnh gút, đau thần kinh liên sườn, đau lưng, thắt lưng, cứng khớp gối, khớp cổ tay, bàn tay, ngón tay. Chính thoái hóa khớp và cứng khớp vào mùa lạnh làm cho người bệnh khó vận động, đau nhức ảnh hưởng rất lớn đến giấc ngủ và từ đó ảnh hưởng đến sức khỏe.

Chủ động nâng cao sức đề kháng, giữ ấm cơ thể

Để chủ động phòng tránh các bệnh lý nói chung, bệnh về đường hô hấp nói riêng, nhất là trong thời tiết giá lạnh, Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) khuyến cáo: Mỗi người dân cần nâng cao sức đề kháng của cơ thể bằng việc đảm bảo chế độ dinh dưỡng ở cả lượng và chất. Người dân nên ăn nhiều hoa quả, cân đối các nhóm dưỡng chất như: tinh bột, chất đạm, chất béo, vitamin và khoáng chất; uống nước ấm, tránh ăn, uống những thức ăn, nước uống lấy trực tiếp từ tủ lạnh.

Khi trời lạnh, cần hạn chế tối đa việc cho trẻ ra ngoài trời. Nếu bắt buộc phải ra ngoài, cần hết sức chú ý cho mặc ấm, tránh gió thổi trực tiếp vào người 

Các bác sỹ cũng khuyến cáo: Đối với trẻ em, cha mẹ cần giữ ấm cho trẻ bằng cách mặc đủ ấm, ăn uống đủ dinh dưỡng, tránh cho trẻ ra ngoài mà không đeo khẩu trang. Cha mẹ cần đặc biệt chú ý mặc ấm, nhưng không nên mặc cho trẻ quá nhiều áo, trẻ dễ bị toát mồ hôi, ngấm ngược vào cơ thể gây cảm lạnh, sốt cao. Các gia đình cần giữ gìn vệ sinh nhà cửa, vật dụng cá nhân tốt, không để bị ẩm mốc để tránh vi khuẩn cư ngụ, gây bệnh cho trẻ; đồng thời, cần đưa trẻ đi tiêm vắc xin phòng bệnh đầy đủ và đúng lịch (đối với các bệnh có vắc xin phòng bệnh như: sởi, rubella, ho gà…).

Với người già, cần lưu ý, trời lạnh khi ra ngoài phải mặc ấm, đủ khẩu trang, mũ, tất chân, găng tay, không nên ra khỏi nhà vào ban đêm và tập thể dục vào sáng sớm

Người già cũng là đối tượng bị ảnh hưởng nhiều khi thời tiết thay đổi. Để phòng bệnh hiệu quả, người cao tuổi cần phải bảo đảm ăn uống đúng giờ, đúng bữa, giữ nếp sinh hoạt bình thường. Ngoài ra, người già cần chú ý uống đủ nước dù trời lạnh, nên dùng nước nấu chín, các loại nước ép trái cây tươi. Các cụ cao tuổi phải mặc đủ ấm lúc ngủ cũng như lúc thức, ở trong nhà cũng như khi ra ngoài, chú ý giữ ấm đầu, cổ, bàn chân; tránh ở lâu ngoài trời, thức khuya trong những ngày trời rét để phòng bệnh cảm lạnh, viêm phổi hay các biến chứng tim mạch... Mặt khác, người cao tuổi cần duy trì chế độ tập thể dục, dưỡng sinh, đi bộ thường xuyên để điều hòa khí huyết, giữ gìn sức khỏe ; duy trì chế độ ăn uống điều độ, bảo đảm giữ ấm khi thời tiết giá lạnh; tránh đi bộ ngoài trời mùa mưa, mùa đông vì rất dễ bị cảm lạnh…

Hồng Hạnh

(Tổng hợp)

Từ khóa: rét đậmrét đậm rét hạibệnh thường gặp khi trời rétphòng tránh