Thế giới / Tin 24h Chuyện bốn phương Khám phá
Cảm giác tội lỗi của phi công điều khiển máy bay không người lái
10/09/2018 08:33
(HanoiTV) - Máy bay không người lái trở thành vũ khí lợi hại của không quân Mỹ, bởi sự chính xác, bất ngờ và sức tàn phá khủng khiếp của nó. Nhưng những lần tác chiến bằng máy bay không người lái để lại hậu quả về tinh thần rất lớn đối với những phi công điều khiển chúng.
Kiểm tra máy bay không người lái tại căn cứ không quân Nevada, Mỹ

Christopher Aaron, một sĩ quan phi công nhận nhiệm vụ điều khiển máy bay không người lái thuộc Không quân Mỹ từ năm 2006. Nơi làm việc của anh là một căn phòng không có cửa sổ và mắt luôn nhìn vào một màn hình, tại Trung tâm phân tích chống khủng bố của Không quân Mỹ tại Langley, Virginia. Trên màn hình, Christopher Aaron tiếp xúc với những bức ảnh tuyệt mật từ những khu vực xa xôi của thế giới, nơi đang có những cuộc chiến vũ trang. Những hình ảnh này được truyền trực tiếp với độ phân giải cao và cảm biến hồng ngoại. Chúng cho thấy những chuyển động chi tiết nhất và hành động của Christopher Aaron phụ thuộc vào mệnh lệnh từ Lầu Năm Góc.

Công việc của Christopher Aaron hoàn toàn không hề thú vị, có những hình ảnh không thể rõ nét được do bị mây che phủ, hay một bầy dê trà trộn giữa đám người trên một ngọn đồi nào đó của Afghanistan. Sự khác nhau chỉ được phân biệt nhờ cảm biến nhiệt, giữa người và động vật. Song làm thế nào có thể phân biệt được một người chăn gia súc với một tay súng khủng bố có vũ trang, khi cả hai đều dựa vào một vật, chỉ khác là một cái gậy và một cây súng. "Chỉ có sự may mắn", Christopher Aaron chia sẻ, đó là điều duy nhất để có thể giúp người này sống sót hoặc là không. Khi tên lửa từ máy bay không người lái đã được phóng đi, tất cả sẽ bị xóa sổ trong vài phút.

Ngày đầu tiên nhận nhiệm vụ, Christopher Aaron cảm thấy nhẹ nhàng và đánh giá cao công việc của mình, không hề bận rộn: Phát hiện, theo dõi, có khả năng tiêu diệt mục tiêu cách hàng ngàn km.....Giống như bao đồng nghiệp của mình, Christopher Aaron dành hàng tháng trời để trinh sát và theo dõi mục tiêu, nhưng đôi khi chỉ mất có 60 giây để phóng to hình ảnh, định vị mục tiêu bằng laser và một đám lửa xuất hiện trên bầu trời với quả tên lửa được phóng đi.

Theo một nghiên cứu của Viện y học hàng không vũ trụ quân sự Mỹ đặt tại căn cứ quân sự Wright-Patterson ở Ohio, trong số 141 sĩ quan phi công được kiểm tra, thì có tới 3/4 cảm thấy tội lỗi và rất buồn. Nhiều người phải mất hàng tháng mới xoa dịu được cảm giác này.

Các nhà tâm lý học cho biết, đây là hiện tượng "chấn thương đạo đức". Những phi công lái máy bay trực tiếp tham chiến thường ít gặp những hiện tượng này, vì họ có thể phán đoán tình hình trực tiếp và có quyết định trực tiếp. Song với những phi công lái máy bay không người lái, họ tác chiến qua màn hình, thực hiện mệnh lệnh từ một nơi rất xa xôi. Các mục tiêu chỉ được phán đoán qua hình ảnh và tỷ lệ không chính xác rất cao. Đặc biệt, có những vụ oanh tạc không đúng mục tiêu, hoặc vô tình sát hại dân thường, để lại những chấn thương tâm lý rất lớn cho các phi công này.

Nhiều phi công đã giải ngũ sớm và tìm đến những chương trình vật lý trị liệu để lấy lại tinh thần, song có nhiều người vẫn gặp ác mộng hằng đêm.

Quốc Minh

Theo Paris Match

Từ khóa: phi công