Văn hóa / Thể thao Nghệ thuật Du lịch Chân dung nhân vật
Cần bảo vệ khẩn cấp di tích khảo cổ học Vườn Chuối
11/07/2018 09:51
(HanoiTV) - Di tích khảo cổ học Vườn Chuối (thôn Lai Xá, xã Kim Chung, huyện Hoài Đức – Hà Nội) với những bằng chứng về hoa văn trên đồ gốm, đồ đá mà các nhà khảo cổ tìm được tại đây đã thể hiện đời sống hàng ngày của những cư dân cổ đầu tiên của Hà Nội cách đây 3200 – 1500 trước. Tuy nhiên, việc bảo vệ di tích này đang gặp rất nhiều khó khăn.

Những giá trị đặc trưng

Tại cuộc Tọa đàm khoa học về việc đánh giá và bảo tồn di tích Vườn Chuối được Sở Văn hóa, Thể thao Hà Nội tổ chức sáng ngày 11/7 tại Hà Nội, GS -TS Lâm Thị Mỹ Dung, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết, từ năm 1969 đến nay, đã có 8 cuộc khảo cổ ở khu di tích Vườn Chuối. Tính từ năm 2010 – 2014, bà đã cùng sinh viên của Trường ĐH Khoa học Xã hội& Nhân văn thực hiện  nhiều lần khai quật với diện tích đào là 800m2/19.000m2. Kết quả cho thấy, tại đây, còn sót lại rất nhiều những những tàn tích động thực vật, như xương cốt của voi Châu Á, trâu bò…  Đó còn là những dấu tích liên quan đến nghề đúc đồng khá đậm đặc, đó là sỉ đồng, giọt đồng, thỏi đất nung, khuôn đúc bằng đá… Tầng văn hóa có chỗ mỏng, chỗ dày, mặt bằng cư trú có lớp đất sét vàng, được cho là cư dân cổ đã xử lý nền làm nhà; xử lý mặt bằng sinh sống; gia cố đất nung, di tích hố đất đen, dấu tích lò đúc đồng liên quan đến giai đoạn Đồng Đậu.

GS-TS Lâm Thị Mỹ Dung trình bày những phát hiện của cuộc khai quật di tích Vườn Chuối

Ngoài ra, đoàn khai quật còn tìm thấy những mộ táng của cư dân văn hóa Đông Sơn; dấu vết cua dòng chảy, đó là những đầm lầy; nhiều dấu tích liên quan đến việc sử dụng đồ tre, đồ nứa, đồ gỗ như vòng tay. “Chúng tôi đã tìm thấy 28 mộ táng, có dấu vết quan tài gỗ. Cách táng cũng đa dạng, đó là mộ chôn người mặt thẳng, đồ chôn, số lượng khá đa dạng, khác nhau cho thấy sự giàu nghèo của cư dân thời đó. Hiện một số mẫu xương đã được đoàn khảo cổc chuyển đi Úc để giám định AND, xác định chế độ dinh dưỡng… của cư dân thời kỳ này” – GS.TS Dung nói.

Những di vật tại Vườn Chuối được đoàn khảo cổ công bố
Khó khăn trong vấn đề bảo vệ

Theo GS.TS Mỹ Dung, quá trình khai quật di tích Vườn Chuối cho thấy, việc bảo vệ di tích  này đang gặp nhiều khó khăn, bởi lẽ, đoàn khảo sát đã phát hiện rất nhiều dấu hiệu những ngôi mộ cổ ở đây bị đào bới. Bà Dung nhấn mạnh: “Mặc dù khu vực này được cư dân ở đây từng canh giữ, bảo vệ, song hiện nay, chỉ có một gia đình sinh sống ở đó, nên rất cần cảnh báo về việc bảo vệ”.

Chuyên gia khảo cổ học Tống Trung Tín đề xuất cần phải khoanh vùng bảo vệ di tích

Cách đây không lâu, GS Nguyễn Văn Huy đã từng gửi thư cho Chủ tịch UBND TP Hà Nội về việc cần phải bảo vệ khẩn cấp khu di tích này, vì cùng với nhưng di tích như Văn Điển, Triều Khúc, Đàn Xã Tắc, những phát hiện tại Vườn Chuối đã thể hiện được đời sống của cư dân cổ đầu tiên của Hà Nội. Đó là giá trị cần phải được các chuyên nghiên cứu và cộng đồng chung tay bảo tồn.

Chuyên gia khảo cổ học Tống Trung Tín cho rằng, hiện khu di tích Vườn Chuối đang đứng trước nguy cơ bị hủy hoại hoàn toàn trong một khu đô thị hiện đại sầm uất. Để bảo vệ, trước tiên cần phải xếp hạng và khoanh vùng bảo vệ di tích,  từ đó tìm ra cách tốt nhất để dung hòa giữa phát triển kinh tế hạ tầng và bảo tồn di sản. GS Nguyễn Văn Huy thì cho rằng, cần phải xếp hạng di tích Vườn Chuối, để từ đó có phương án bảo vệ bằng pháp luật, có cơ sở pháp lý, nếu không, khi di tích này bị xóa sổ thì thế hệ mai sau của Hà Nội rất thiệt thòi.

Nguyễn Thủy

Từ khóa: khảo cổ họcVườn ChuốiDi tíchTống Trung Tínkhoanh vùngvùng lõidi vật