Tổng đài: 0243 8356 700 | Email: hanoitv.online@gmail.com

Cây thuốc Nam của người Dao trên núi Ba Vì
18/01/2020 09:30
(HanoiTV) - Theo thống kê ở sách “Cây thuốc người Dao Ba Vì”, trong số 1.209 loài thực vật có trong rừng Quốc gia Ba Vì, có tới 507 loại cây cỏ người Dao dùng làm thuốc chữa bệnh về thận, xương khớp, dạ dày, sinh đẻ, bệnh ngoài da… Trong số đó có tới khoảng 165 loại thuốc hay được người Dao sử dụng nhất. Nhiều loài cây được người Dao Ba Vì sử dụng để chữa bệnh cứu người nhưng các chuyên gia chưa thể nhận diện, định tên.

Người Dao xưa có phong tục rất đẹp là chỉ cứu người không lấy tiền, ai khỏi bệnh thì đến nhà thầy lang cúng lễ tạ ơn tổ tiên. Dần dần danh tiếng của thuốc dân tộc Dao lan xa, nghề thuốc trở thành kế sinh nhai, các thầy lang ở Ba Vì lại lặn lội trên những nẻo đường để bán thuốc. Không có tiền đi xe thì họ cuốc bộ, dấu chân của những người đàn bà Dao theo thời gian trải dài từ Hải Phòng tới Nam Định, từ Cao Bằng đến Hưng Yên, Hòa Bình…, có người vào tận Nghệ An để chào hàng. Không có thương hiệu, họ cứ lang thang bán thuốc từ năm này qua năm khác với bao gian truân, cơ cực. 

Một người ở thôn Yên Sơn, xã Ba Vì kể lại rằng, người Dao quần chẹt ở đây có một kho báu, đó là khoảng 500 vị thuốc quý mà cha ông họ đã sưu tầm hàng vài thế kỷ qua trên đỉnh Tản Viên Sơn. Anh Nam, chồng của lương y Lý Thị Bích Huệ cho biết, gần 50 năm qua, hơn 2.000 người Dao quần chẹt đã phải rời xuống định cư dưới chân núi và lập thành xã Ba Vì hiện nay và thuốc chữa bệnh chỉ là những lá cây rừng nhưng vô cùng hiệu quả.

Người Dao làm thuốc trước hết để chữa bệnh trong dân tộc mình, sau là giúp đỡ cho mọi người.
Các mế người Dao thường hái lá cây về tắm cho con gái mới sinh. Con gái Dao ở đây còn làm đẹp nhờ thuốc tắm. Thứ thuốc ấy khiến họ có làn da trắng hồng. 
 Người Dao Ba Vì nổi tiếng với thuốc tắm và thuốc cao, trong đó có thuốc tắm đẻ truyền thống, giúp sản phụ nhanh chóng phục hồi sức khỏe, sạch huyết và sau 7-10 ngày người mẹ có thể lao động bình thường.

Cách đây 50 năm, người Dao chỉ biết dùng cây thuốc dưới dạng tươi hoặc khô. Vì thế vận chuyển xa gặp nhiều khó khăn. Người Dao bắt đầu nghĩ ra cách chế biến thuốc gọn nhẹ hơn mà vẫn giữ được công dụng của thuốc, từ đó cao lá ra đời. Cao lá đun nhiều tuần liên tục từ hơn 100 loại thảo dược khác nhau còn gọi là Cao lá bách thảo chữa được nhiều loại bệnh nan y.

Các công đoạn làm thuốc rất thủ công và tỉ mỉ, từ thu lượm trên vùng núi cao, đem cây lá tươi về băm chặt nhỏ theo kích cỡ phù hợp, rửa sạch phơi khô và đóng gói bảo quản.
Với nền y học cổ truyền lâu đời, lại sống gần các khu du lịch nổi tiếng như Ao Vua, Khoang Xanh, người Dao quần chẹt Ba Vì đang nắm trong tay tiềm năng lớn về phát triển du lịch cộng đồng và du lịch sinh thái và những phương thuốc chữa bệnh hiệu quả từ những thảo dược quí trên rừng.

 

Tuyết Mai

Từ khóa: