Chân dung nhân vật / Phóng sự ký sự
Chủ nhân Nobel Kinh tế 2017 định tiêu tiền thưởng phi lý hết mức
09/10/2017 21:35
(HanoiTV) - Nhà kinh tế Richard Thaler vừa thắng giải Nobel Kinh tế năm 2017. Ông quyết định sẽ tiêu 1,1 triệu đôla tiền thưởng một cách phi lý hết mức có thể.
Ngày 9/10, Học viện Khoa học Hoàng gia Thụy Điển tuyên bố trao giải Nobel kinh tế cho giáo sư của Đại học Chicago (Mỹ) Richard Thaler vì đã kết nối phân tích kinh tế và tâm lý. Nghiên cứu của nhà kinh tế xuất sắc làm rõ những đặc điểm con người tác động đến các quyết định cá nhân và thị trường tài chính như thế nào. Cụ thể là, các quyết định tài chính được đưa ra khi con người tạo ra những ngăn riêng biệt trong bộ nhớ, tập trung vào tác động hẹp của quyết định cá nhân hơn ra tác động toàn cục. Học giả Richard "cho chúng ta cách nhìn mới về khía cạnh tâm lý định hình quá trình ra quyết định như thế nào", Học viện Khoa học Hoàng gia Thụy Điểm nhận định. Ảnh: Hindustan Times
 
Kinh tế học xây dựng dựa trên giả thuyết con người đưa ra các quyết định hợp lý dựa trên mong muốn tăng tài sản vật chất. Trong khi các nhà kinh tế biết từ lâu giả thuyết đó không còn đúng, người đàn ông 72 tuổi tiên phong nghiên cứu tại sao đôi khi con người đưa ra các quyết định phi lý và làm thế nào để họ được kích thích đưa ra các quyết định khôn ngoan hơn. "Bài học quan trọng nhất là các tác nhân kinh tế mang thuộc tính con người và các mô hình kinh tế phải hợp nhất với thực tế đó. Để làm kinh tế tốt, bạn phải nhớ con người vốn nhân văn", chủ nhân giải Nobel danh giá trả lời phỏng vấn báo chí. "Tôi sẽ tiêu tiền thưởng phi lý hết mức có thể". Theo một thành viên của ban giám khảo - Peter Gardenfors, "ông ấy làm kinh tế nhân văn hơn." Ảnh: Nobelprize.org
Nhà kinh tế Richard từng xuất hiện trong bộ phim "Ngắn ngủi to lớn" (2015) nói về bong bóng bất động sản đã làm các thị trường kinh tế chao đảo cách đây một thập kỷ như thế nào. Năm 2008, ông là đồng tác giả cuốn "Nudge: Improving Decisions About Health, Wealth and Happiness" (Dịch chuyển nhẹ nhàng: Cải thiện các quyết định về Sức khỏe, Giàu có và Hạnh phúc), viết về các cá nhân và tổ chức có thể đưa ra các quyết định tốt hơn trong cuộc sống hàng ngày như thế nào. Hai tờ báo tài chính hàng đầu (The Economist và Financial Times) xếp hạng cuốn sách hay nhất năm. Cuốn sách cũng gây ảnh hưởng đối với nhiều chính phủ phương Tây. Năm 2010, Anh lập Đội Nghiên cứu Hành vi, hay còn gọi Nudge Unit (Đơn vị Dịch chuyển nhẹ nhàng), nhằm đưa ra các chính sách thay đổi công dân Anh đưa ra các lựa chọn tốt hơn để tiết kiệm tiền công. Ông Richard là tư vấn của đội. Năm 2015, chính quyền của tổng thống Obama ban hành quyết định hành chính "Sử dụng nghiên cứu khoa học chuyên sâu để phục vụ người Mỹ tốt hơn". Ảnh: newsline.com
Bên cạnh đó, giáo sư Richard còn tư vấn chính phủ Thụy Điển cải thiện hệ thống hưu trí. Lý thuyết của ông "tài khoản tinh thần" giải thích việc con người tiêu tiền khác nhau nếu việc đó có mục đích riêng, khác các mục đích khác. Do đó, các nhà hoạch định chính sách có thể dịch chuyển người dân hướng đến tiêu tiền vào những việc chuyên biệt thông qua việc cung cấp các gói tiền với các mục đích chuyên biệt. Nghiên cứu cho biết người về hưu thường tiêu nhiều tiền sưởi ấm khi được nhận gói hỗ trợ "chi trả nhiên liệu mùa đông" dù họ có thể chi trả các khoản khác theo mong muốn của mình. Cùng với nhà kinh tế Shlomo Benartzi, ông chủ trương "tiết kiệm hơn cho ngày mai". Theo đó, người lao động có cơ hội cam kết trước việc đóng một phần khoản chi trong tương lai cho các kế hoạch tiết kiệm và hưu trí. Lý thuyết này có hiệu quả khi nhiều công ty Mỹ quyết định lập kế hoạch hưu trí cho nhân viên, dẫn đến sự gia tăng các khoản tiết kiệm.

Minh Ngọc

Từ khóa: Nobel Kinh tế 2017Richard Thaler