Tổng đài: 0243 8356 700 | Email: hanoitv.online@gmail.com

Độc đáo nghề dệt lanh ở Lùng Tám, Quản Bạ, Hà Giang
21/02/2020 11:55
(HanoiTV) - Nằm nép mình giữa những dãy núi đá quanh năm mây mù bao phủ, Lùng Tám được biết đến bởi nghề dệt lanh, nhuộm chàm và vẽ sáp ong độc đáo từ bao đời nay.
Đồng bào dân tộc Mông ở Lùng Tám (Thôn Đầu Cầu 2, xã Cán Tỷ, huyện Quản Bạ) nổi tiếng với nghề dệt lanh, nhuộm chàm và vẽ sáp ong. Những sản phẩm làm ra hoàn toàn bằng phương pháp thủ công được lưu truyền từ đời này sang đời khác.
Tại Lùng Tám, từ những cụ già cho tới các em nhỏ ai nấy đều biết nghề. Ngày nay, nghề dệt lanh vẫn phát triển rất tốt tạo công ăn việc làm và phát triển du lịch địa phương.
Nghề dệt lanh ở đây là một trong số ít làng nghề còn giữ được nét nguyên sơ ở Hà Giang đã và đang được bảo tồn bởi chính quyền cùng người dân bản địa.
Đến Lùng Tám, du khách có thể ghé thăm hợp tác xã lanh để tận mắt ngắm nhìn các công đoạn làm ra sản phẩm thổ cẩm.
Quy trình làm ra sản phẩm trải qua 42 công đoạn rất công phu. Cây lanh sau khi thu hoạch sẽ được đem về phơi khô, sau đó tách vỏ lấy sợi. Vỏ lanh được cuộn chặt lại rồi cho vào cối giã, đánh bong hết bột, chỉ còn trơ lại sợi dai rồi cuộn lại thành những con sợi lớn.
Se sợi đòi hỏi kỹ thuật nhịp nhàng, khéo léo kết hợp giữa chân và tay rất nhuần nhuyễn.
Sợi lanh được luộc nước tro bếp và luộc nước sáp ong để trắng và mềm hơn. Sau đó, những phụ nữ người Mông bắt đầu ngồi vào khung dệt của mình. 
Người Mông dệt vải bằng khung cửi đai lưng truyền thống
Vải được dệt xong được giặt đi giặt lại nhiều lần cho thật sạch, sau đó trải lên khúc gỗ tròn, rồi dùng một phiến đá chà sáp ong trượt đi, trượt lại cho đến khi thật phẳng.
Phụ nữ Mông không chỉ giỏi dệt mà kỹ thuật vẽ, nhuộm của họ cũng độc đáo khó có nơi nào sánh bằng.
Công đoạn vẽ họa tiết bằng sáp ong nóng, họa tiết thổ cẩm ở Lùng Tám rất phong phú. Trong quá trình làm, tùy theo mục đích sử dụng vào sản phẩm mà người thợ có thể sáng tạo thêm các họa tiết cho phù hợp.
Vải đặt trên khúc gỗ tròn, đè lên trên là một phiến đá phẳng, người dùng chân dẫm lên lăn đi lăn lại mảnh vải cho tới khi vải mềm đạt yêu cầu.
Vải lanh sau khi dệt thô đem ngâm thuốc nhuộm màu theo ý muốn bằng các loại cây thuốc tự nhiên trên rừng, bảo đảm màu sắc vải bền, đẹp.
Mặc dù dệt nên một tấm vải mất rất nhiều công sức, nhưng những phụ nữ ở Lùng Tám vẫn hàng ngày cần mẫn để bảo tồn nét văn hóa độc đáo mà tổ tiên bao đời để lại.
Ngày nay, không chỉ dệt lanh làm váy áo mặc, người Mông ở Lùng Tám còn sáng tạo ra nhiều loại sản phẩm khác phục vụ nhu cầu của cuộc sống như túi, vỏ gối, khăn trải bàn… 
Lên Hà Giang, nếu chưa ghé thăm làng dệt thổ cẩm Lùng Tám là bạn đã bỏ qua một địa điểm tham quan độc đáo chỉ có ở vùng cao nơi đây.

Viết Mạnh

Từ khóa: nghề dệt lanh ở Lùng TámQuản BạHà Giang