Tổng đài: 0243 8356 700 | Email: hanoitv.online@gmail.com

Du lịch Mường Bi “nàng công chúa” cần được đánh thức!
29/11/2019 19:19
(HanoiTV) - Tân lạc được biết đến là một địa danh vùng cao nổi tiếng về phát triển du lịch, nơi có điều kiện tự nhiên đa dạng, nét văn hóa địa phương đặc sắc. Đây cũng được coi là điểm đến hấp dẫn của tỉnh Hòa Bình và khu vực phía Bắc.
Tân Lạc là huyện miền núi có nhiều tiềm năng, thế mạnh để khai thác, phát triển du lịch. Ảnh Tiến Duy

Nằm ở phía Tây Nam của tỉnh Hòa Bình, Tân Lạc là huyện miền núi có vị trí quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh; là cửa ngõ của vùng Tây Bắc nối liền với Thủ đô Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc Bộ. Tân Lạc là huyện có nhiều tiềm năng, thế mạnh để khai thác, phát triển du lịch; với điều kiện tự nhiên đa dạng, nhiều hệ thống hang động đã được xếp hạng di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh, cấp quốc gia, hiện đã và đang từng bước thu hút khách du lịch.

Tân Lạc là huyện có nhiều thế mạnh phát triển du lịch với điều kiện tự nhiên đa dạng, nhiều hệ thống hang động đã được xếp hạng di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh và cấp quốc gia. Ảnh Tiến Duy
Cồng chiêng được xem như một biểu tượng văn hóa của người Mường. Ảnh kt

Bên cạnh đó, Tân Lạc còn được biết đến là một trong những cái nôi của người Mường, có nền văn hóa Hòa Bình nổi tiếng mà Mường Bi là địa danh tiêu biểu, những nét truyền thống văn hóa vật thể và phi vật thể như: Di sản văn hóa Mo Mường, Chiêng Mường, các sản phẩm thủ công, các Lễ hội truyền thống đã tạo nên giá trị văn hóa đặc trưng mang đậm bản sắc của quê hương Tân Lạc. Tất cả những nét truyền thống độc đáo đó sẽ là những tiềm năng, thế mạnh để phát triển thành các sản phẩm du lịch và thu hút khách thập phương đến với Tân Lạc.

Phong cảnh Lũng Vân. Ảnh V.T

Chúng tôi lên xã Lũng Vân, nằm cách trung tâm thành phố Hòa Bình khoảng 40 km, thuộc huyện Tân Lạc, nơi còn được biết đến với tên gọi Thung Mây. Lũng Vân nằm ở độ cao 1.200m so với mặt nước biển, quanh năm phủ mây mù, lại được bao bọc bởi núi Trâu, núi Pó, núi Tiên, nên cảnh sắc thiên nhiên nơi đây tươi đẹp, hùng vĩ cùng nét văn hóa, sinh hoạt đặc trưng và truyền thống của người Mường. Do cách trở về giao thông,cho nênLũng Vân còn khá nguyên sơ, từ những mái nhà sàn truyền thống bao đời, tới những bộ váy áo của người phụ nữ Mường. Dù đường không hề dễ dàng, với đèo cao dốc ngược liên tiếp, song khi lên đến nơi, được tận mắt thấy những bản Mường, nhà sàn lưng chừng núi, bốn bề mây trắng nô đùa, không khác nào lạc vào cõi thiên thai, anh em trong đoàn ai nấy đều ngạc nhiên và vô cùng thích thú.

Phiên chợ duy nhất họp vào thứ Ba ở Lũng Vân. Ảnh V.T

Riêng tôi, dù đi tới nơi nào, hễ khi có thời gian rảnh đều ghé vào thăm chợ. Bởi chợ là nơi lưu truyền những nét văn hóa đặc sắc nhất của địa phương. Đôi khi chẳng mua thứ gì, nhưng đi “ngắm” chợ cũng là một cái thú riêng. May mắn, chúng tôi lên  Lũng Vân đúng vào ngày thứ ba, ngày duy nhất chợ họp mỗi tuần. Chợ nằm ngay trung tâm xã, ở đây du khách có thể tìm hiểu những nét đẹp văn hóa sắc văn hóa của dân tộc Mường. Hàng hóa trong chợ chủ yếu là sản vật địa phương, từ vải vóc, thổ cẩm, đồ đan, tới rau cỏ, củ quả, hoa trái, chim thú rừng… Người Mường nói chung và người Mường Lũng Vân rất mến khách, du khách tới đâu cũng được chào đón nhiệt tình. Dừng trước một hàng bán nông sản địa phương, trên tấm ni-lon có bày bán rất nhiều những trái ớt xanh, đỏ. Chủ hàng là chị Bùi Thị Lợi đon đả mời khách mua. Tôi ngỏ ý muốn ăn thử rồi mới mua, chị đưa tôi ngay một vốc để ăn thử, miệng quảng cáo “Ớt nhà em trồng, anh thử đi, không cay, không ngon, em không lấy tiền!”.Tôi không thử và mua luôn 0,5kg vì biết họ rất mến khách và nói thật lòng. Khiđêm xuống, du khách được nghỉ tại các nhà sàn và cùng tham gia sinh hoạt văn hóa cộng đồng với dân bản địa.

Về văn hóa ẩm thực của người Mường thì vô cùng phong phú. Những món ăn dân dã và hấp dẫn được chế biến từ những sản vật của núi rừng, ngọn rau, con cá, hay hạt lúa trồng trên nương người Mường Bi ở Hòa Bình. Ngày nay, những món ăn đặc trưng này vẫn được cộng đồng người Mường Bi chế biến trong bữa cơm hàng ngày hay trong mâm cỗ ngày lễ tết. Trong bữa ăn hàng ngày, đầu tiên phải nhắc tới món rau đồ. Món này nhất định phải có lá cây đu đủ, nên trong vườn nhà nào cũng trồng loại cây này. Hoa, lá hom, quả non của cây đều được sử dụng để chế biến tạo ra vị đắng cho các món ăn. Về cách chế biến, các loại rau sau khi rửa sạch, được thái nhỏ, trộn đều thêm một ít hoa chuối thái mỏng, rồi đồ lên bằng chõ gỗ. Nước đun sôi, lúc đó mới cho rau vào chõ gỗ để đồ. Sau khoảng 15 phút, khi ngửi thấy mùi thơm của các loại rau, đặc biệt là lá lốt, có nghĩa là rau đã chín: “Rau được đồ chín bằng hơi nên không nát. Đây là món ăn  bình thường. Người ta đi rẫy hái rau về làm món ăn hàng ngày luôn”.

Một phần trong mâm “Cỗ lá” của ẩm thực Mường. Ảnh kt

Món rau đồ được ăn kèm mới nước chấm ớt lòng cá. Nước chấm được làm khá cầu kỳ, là sự kết hợp của nhiều nguyên liệu đầy màu sắc: màu vàng của gừng, màu đỏ của ớt, cà chua, màu xanh của thì lá hành lá, màu trắng của mẻ. Rau đồ chấm với lòng cá rất là ngon. Những vị đắng mỗi một loại có khác nhau. Hoa chuối có vị chát, rau đu đủ có vị đắng, các loại ngọt đắng chát kết hợp với nhau rất là ngon.

Còn trên mâm cỗ cúng vào ngày giỗ, ngày lễ tết của người Mường không thể thiếu món cá. Ông Bùi Văn Huân chia sẻ: “Cá được ướp với nhiều loại gia vị như muối, tiêu, gừng giã nhỏ. Củ xả, ớt thái thật nhỏ, gừng giã nhuyễn được trộn lẫn với nhau rồi nhồi vào bụng cá. Nồi cá hấp được đun trên bếp củi liu riu tỏa ra mùi thơm của cá và xả quyện lẫn với mùi khói bếp tạo nên một sự hấp dẫn đặc biệt”. Bên cạnh đó là món thịt lợn luộc của người Mường cũng không kém phần hấp dẫn. Thịt luộc được chấm với muối rang và hạt dổi nướng giã nhỏ. Khách thưởng thức món ăn sẽ cảm nhận được độ ngọt của thịt lợn, giòn của bì và mỡ, mùi thơm của lá chuối, hương thơm của hạt dổi và vị đậm đà của muối rang. Mâm cỗ thường bày trên mẹt có lót lá chuối đã hơ lửa và người Mường thường gọi là cỗ lá. Trên mỗi mẹt lá bày đủ các món nướng, luộc, hấp và được sắp xếp rất đẹp mắt. Thưởng thức cỗ lá, khách phương xa cảm nhận được tình cảm mộc mạc, chân thành thông qua cách bày cỗ, cảm nhận được lễ giáo, phép tắc thông qua cách ngồi, cách ăn… của người Mường. Cỗ lá là nét tinh túy trong ẩm thực của người Mường, chứa đựng ân tình của con người đối tổ tiên, với đất, trời, núi rừng.

Ngoài những nét đẹp thiên nhiên, văn hóa ẩm thực phong phú, tình người ấm áp ở Lũng Vân, Mường Bi còn nhiều lễ hội, địa danh du lịch hấp dẫn khác với những nét văn hóa đặc sắc riêng của dân tộc như: Lễ Khai Hạ Mường Bi (xã Phong Phú);Những cánh đồng trồng su su của xã Quyết Chiến với tổng diện tích lên tới 70 ha, trải dài xanh mướt, giúp du khách có thể vừa tham quan trải nghiệm, vừa chụp ảnh lưu niệm và cùng thưởng thức những ngọn su su tươi hòa quyện với hương vị của thiên nhiên, núi rừng Tân Lạc. Hoặc tới xóm Chiến xã Nam Sơn nơi sinh sốngcủa hơn 70  hộ gia đình với 100% là người Mường đang làm du lịch cộng đồng. Được thưởng thức những đặc sản như xôi nếp nương, xôi ngũ sắc, thịt trâu nấu lá lồm, cá suối. cùng nhiều nét ẩm thực đặc sắc khác.

Chia tay Mường Bi, trong tôi, những cảm xúc đan xen thật khó diễn tả. Song, những cảm xúc thật sự tốt đẹp về đất và người Mường Bi đọng lại trong tôi thì thật là sâu lắng.Du lịch Mường Bi vô cùng phong phú, đặc sắc, với những nét văn hóa riêng của người Mường, song vẫn còn chưa xứng tầm so với tiềm năm của huyện.

Để du khách thập phương biết đến Mường Bi như một địa chỉ du lịch thiên nhiên, văn hóa, tìm đến với Mường Bi nhiều hơn nữa, thì cần lắm những chính sách ưu đãi nhằm phát triển du lịch, cùng với sự quan tâm đầu tư xứng đáng về vật chất và tinh thần của các đồng chí lãnh đạo tỉnh Hòa Bình nói chung, lãnh đạo huyện Tân Lạc nói riêng cùng các ban, ngành, đoàn thể cho du lịch. Bên cạnh đó,cần tăng cường thông tin, quảng bá bằng nhiều kênh khác nhau, để du khách đến với Mường Bi (Tân Lạc) có được những trải nghiệm đẹp đẽ và đáng nhớ trong đời. Đồng thời đánh thức “nàng công chúa” vô cùng xinh đẹp đang ngủ, vươn vai thức dậy thật lộng lẫy giúp du lịch Mường Bi khởi sắc, qua đó tăng thu cho ngân sách địa phương, cũng như giúp người dân giảm nghèo một cách bền vững.

Việt Thắng

Từ khóa: Du lịch Mường Bi