Tổng đài: 0243 8356 700 | Email: hanoitv.online@gmail.com

Gặp gỡ nghệ nhân "con đĩ đánh bồng" cuối cùng làng Triều Khúc
06/11/2019 15:42
(HanoiTV) - Người dân làng Triều Khúc có một câu thơ để truyền tụng người nghệ nhân múa trống: “Thân giai làm đĩ đánh bồng, làng này còn mỗi tay Hồng ấy thôi”. Người nghệ nhân tên Hồng trong câu thơ đó chính là ông Triệu Đình Hồng (trú tại Triều Khúc, Tân Triều, Thanh Trì, Hà Nội), cũng là người nghệ nhân múa trống bồng cuối cùng của làng.
Nghệ nhân Triệu Đình Hồng

Xin chào ông, được biết ông đến với điệu múa trống bồng từ rất sớm và hiện nay, ông là nghệ nhân múa cuối cùng làng Triều Khúc. Cơ duyên nào đưa ông đến với điệu múa này?

Điệu múa trống bồng của chúng tôi ra đời từ thế kỉ thứ VII, VIII. Còn tôi năm lên tám, lên chín, khi còn là cậu bé quần đùi và áo may ô, tôi đã chạy theo các bậc cha anh đi học điệu múa này. Lúc đó là cuộc kháng chiến chống Pháp vừa thành công, đất nước vừa giải phóng, tôi đã nuôi niềm ao ước về điệu múa từ thời đó. Và khi tôi trưởng thành 20 tuổi, được các cụ trong làng vận động cho vào đội múa, tôi đã say mê luyện tập ngày đêm trở thành một nghệ nhân múa trống bồng giỏi, thứ nhất là phục vụ Thánh, thứ hai là phục vụ các hội hè.

Ông có thể chia sẻ về ý nghĩa điệu múa trống bồng và điểm làm nên nét độc đáo, khác biệt điệu múa này với điệu múa khác?

Điệu múa trống bồng này mang tính chất độc đáo, không như các điệu múa khác, đặc biệt là các điệu múa tuổi trẻ hiện nay. Múa trống bồng có nét riêng, duyên dáng, uyển chuyển, có tình người của con người đồng bằng Bắc bộ thời xa xưa. Thường thường, người ta nói câu cửa miệng“lẳng lơ như con đĩ đánh bồng”. Tại sao lại lẳng lơ? Là vì điệu múa này là trai giả gái để múa, nó độc đáo và khác biệt hơn các điệu múa trống bồng trên toàn quốc.

Nghệ nhân Triệu Đình Hồng (ngoài cùng bên phải) trong điệu múa "Con đĩ đánh bồng"

Tên điệu múa khá lạ và độc “Con đĩ đánh bồng”, vậy bị gọi với từ nhạy cảm là “con đĩ”, có bao giờ ông cảm thấy chạnh lòng?

Tôi rất cảm động với câu nói dân gian, "con đĩ" là gái mà, là nữ giới chứ không phải con đĩ là làm việc này, việc kia. Mà đã là con gái là từ đầu tới chân toát lên vẻ nữ tính. Vì vậy, trước khi múa người nghệ nhân là nam giới phải trang điểm, mặc váy vóc như một người phụ nữ. Đây cũng là điều làm nên nét độc đáo của điệu múa này.

Vậy là gần như cả cuộc đời ông gắn bó với điệu múa trống bồng, thành công gặt được không phải là ít, nhưng có bao giờ ông cảm thấy khó khăn trong việc theo đuổi điệu múa này?

Cái thuận lợi của điệu múa này là để hầu thánh, nên dễ gọi người vào ngày lễ hội. Còn khó khăn nhất của chúng tôi là về trang phục, vì đây là điệu múa không chuyên, không có ai bảo trợ. Phấn son, quần áo, đạo cụ tôi đều phải tự chuẩn bị. Thêm khó khăn nữa là khi ra ngoài không gọi được người biểu diễn, vì đặc thù làng Triều Khúc là một làng nghề cổ, họ kiếm được nhiều tiền từ làm nghề truyền thống, mà khi đi biểu diễn thì sẽ phải mất rất nhiều thời gian của họ.

Chuẩn bị trang phục múa Trống Bồng

Hiện giờ ông có dạy múa cho các thế hệ trẻ trong làng không ?

Từ ngày được dân làng tôn vinh là người đứng đầu của một đơn vị múa cổ truyền khi chưa gọi là chủ nhiệm câu lạc bộ như bây giờ, ước mơ của tôi đã là ước mơ cao đẹp, trọn vẹn cả cuộc đời tôi. Tôi đã rất cố gắng đưa điệu múa này vào các trường cấp một, cấp hai, trung học phổ thông Tân Triều, dạy từ 2010 và đến nay tôi đã dạy được 6 khoá với sự giúp đỡ của nhà trường. Mặc dù khó khăn chồng chất, nhưng niềm say mê của tôi thắng tất, không bao giờ tôi từ bỏ.

Trong tương lai, ông mong muốn điệu múa trống bồng sẽ phát triển như thế nào?

Hiện nay, UBND xã Tân Triều và phòng Văn hoá và Thông tin đang cố gắng làm hồ sơ để ghi điệu múa Trống Bồng vào danh sách di sản phi vật thể Quốc gia, để giá trị điệu múa được bảo tồn chặt chẽ hơn bây giờ.

Vâng. Xin cảm ơn ông về buổi gặp gỡ và chia sẻ ngày hôm nay. Chúc ông luôn có một sức khỏe tốt để có thể “tiếp lửa” và trao truyền di sản đến thật nhiều các bạn trẻ !

Trà Mi

Từ khóa: