Tổng đài: 0243 8356 700 | Email: hanoitv.online@gmail.com

Làng tơ Cổ Chất, tinh hoa văn hóa đất Thành Nam
07/11/2019 10:10
(HanoiTV) - “Nam Định có bến đò Chè – Có tàu Ngô Khách, có nghề ươm tơ”. Đây chính là câu ca dao cổ quen thuộc để nói về sự nổi tiếng của làng tơ Cổ Chất, một ngôi làng có nghề ươm tơ, dệt lụa lâu đời bậc nhất Việt Nam

Theo như lời của người dân nơi đây thì ngay từ thế kỉ XX, khi thực dân pháp xâm lược Việt Nam, giới tư bản Pháp đã thấy được tiềm năng phát triển làng nghề tơ lụa của vùng quê này. Vì vậy họ đã cho xây dựng một làng  nghề tơ lụa để khai thác kỹ năng của người dân nơi đây.

Làng tơ Cổ Chất nằm nép mình bên dòng sông Trực Ninh, cách Thành phố Nam Định khoảng 20km. Tự bao đời, người dân nơi đây đã quen với việc trồng dâu, nuôi tằm, ươm tơ và dệt lụa.

Làng tơ Cổ Chất là một ngôi làng giàu giá trị lịch sử và văn hóa. Trong đó đền chùa Cổ Chất được Bộ Văn hóa xếp hạng di tích lịch sử văn hóa năm 1992.

Về với làng Tơ Cổ Chất, bạn không chỉ say trong sắc tơ ươm vàng của kén tằm mà còn say vì chính sự cởi mở, nhiệt tình và hiếu khách của con người nơi đây. Dạo quanh ngôi làng cổ này bạn  không chỉ được quan sát cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp mà  còn có thể tận mắt chứng kiến quy trình những người thợ làng nghề sản xuất tơ lụa. Càng đi sâu vào làng, những nong phơi kén, tiếng lạch cạch của guồng quay tơ lại càng hiện rõ.

Để có được một tấm lụa đẹp, bước đầu tiên người thợ phải làm đó chính là tách  nhộng để lấy kén.
Những nong kén vàng ươm được đem phơi nắng
Kén sau khi được nhập về sẽ được những người thợ lựa chọn kĩ lưỡng
Công việc kéo tơ đòi hỏi sự khéo léo nên làm việc tại xưởng chủ yếu đều là các bà, các chị
Kén sau khi được lựa chọn kỹ lưỡng sẽ được đổ vào nồi luộc
Quanh năm miệt mài bên nồi ươm tơ nhưng thu nhập của những người thợ  kéo tơ sợi này lại chẳng được bao nhiêu
Người thợ lâu năm cần mẫn với công việc se tơ

Những người thợ làm tơ lâu năm trong làng cho biết, sợi tơ làm xong được chia thành 3 loại. Sợi tốt nhất gọi là sợi mốt, rồi đến sợi mành và cuối cùng là sợi đũi để dệt các loại vải sồi, thô. Ngoài ra, muốn có tơ đẹp thì phải gỡ kỹ rồi mới se, vừa se vừa phải chuốt sợi.

Tuy vẫn là nơi cung cấp tơ sợi hàng đầu cho thị trường nhưng nghề tơ đang dần mai một theo thời gian
Tơ sau khi phơi khô sẽ được cho vào các máy để cuộn thành cuốn trước khi được đem đi dệt
Nhiều gia đình có điều kiện đã xây mô hình sản xuất se tơ công nghiệp
Làm tơ không chỉ là nghề để mưu sinh mà đã trở thành cách để người dân giữ gìn nghề truyền thống của cha ông
Những công đoạn này yêu cầu người thợ phải rất chuyên tâm và tỉ mỉ

Do điều kiện kinh tế khó khăn, các hộ còn làm tơ, bám nghề đã ngày một thưa thớt dần. Theo đó, làng nghề hiện chỉ còn hơn 300 hộ sản xuất ươm tơ. Ngoài ra, việc mua tơ hiện nay hầu như được nhập về từ các thị trường khác.

Tơ sau khi được cuộn lại sẽ được đem đi dệt
Hình ảnh con thoi dệt vải đã ăn sâu vào tiềm thức bao thế hệ những con người nơi đây
Bông dệt vải bám vào những thành máy cũ kỹ
Hy vọng gìn giữ và phát triển làng nghề của cha ông được những người đi trước gửi gắm vào thế hệ mai sau

Hoàng Phương – Lê Duyên

Từ khóa: Làng tơ Cổ Chất