Tổng đài: 0243 8356 700 | Email: hanoitv.online@gmail.com

Nghệ nhân Phan Thị Thuận - người đánh thức tiềm năng từ sen
21/06/2019 14:29
(HanoiTV) - Sau 2 năm nghiên cứu, tìm tòi,trải qua rất nhiều gian nan, vất vả, nghệ nhân Phan Thị Thuận (ở xã Phùng Xá, huyện Mỹ Đức, Hà Nội) đã trở thành người đầu tiên ở Việt Nam sản xuất thành công vải lụa từ tơ sen.

Nghệ nhân Phan Thị Thuận năm nay đã 65 tuổi, quê làng Phùng Xá, huyện Mỹ Đức, Hà Nội. Làng Phùng Xá từ ngàn năm vốn đã nổi tiếng với nghề trồng tơ, nuôi tằm, dệt lụa, bà Thuận lại là đời thứ 3 trong gia đình truyền thống theo nghề dệt, bà đến với nghề như một cơ duyên và rồi cứ tâm huyết như thế từ lúc nào chẳng hay.

Năm 2016, Bộ Khoa học và Công nghệ nước ta đã cho Viện Kinh tế sinh thái thực hiện đề tài: “Nghiên cứu thử nghiệm mô hình sản xuất sợi từ cuống lá sen” với sự hợp tác của Myanmar. Trong hai năm, mô hình của đề tài được thực hiện tại thôn Hạ (xã Phùng Xá, huyện Mỹ Đức, TP. Hà Nội). Nơi đây từ lâu đã được biết đến với nghề dệt lụa tơ tằm truyền thống nổi tiếng.

Khi đó, Công ty TNHH Dâu tằm tơ Mỹ Đức do nghệ nhân Phan Thị Thuận làm Giám đốc đã được chọn để hợp tác cùng Bộ Khoa học và Công nghệ sản xuất lụa tơ sen. Nghệ nhân Phan Thị Thuận đã thực nghiệm trồng giống sen hồng đơn. Đặc biệt, bà đã tổ chức sản xuất thử thành công sợi sen và tập huấn cho một số công nhân nghề trồng sen và sản xuất sợi. Nghệ nhân Phan Thị Thuận cho biết quãng thời gian thử nghiệm sản xuất tơ sen là vô cùng khó khăn,trải qua rât nhiều lần thất bại, bà đã tìm ra được phương thức tối ưu nhất để lấy được tơ từ sen.

Nghệ nhân ưu tú Phan Thị Thuận luôn đau đáu nặng lòng với nghề, bà không chỉ giữ gìn được nghề dệt sợi truyền thống mà còn phát triển nghề lên 1 tầng cao mới. 
Bà cũng chính là người đã sáng tạo ra kỹ thuật dệt vải từ sợi tơ sen, nổi tiếng với chiếc khăn dài 1,7m phải cần tới 4.800 cuống sen.
Để làm được một chiếc khăn từ tơ sen phải mất hơn 1 tháng mới có thể hoàn thiện.
Tất cả các cọng sen phải được xử lý trong vòng khoảng một ngày sau khi thu hái nếu không cọng sẽ bị khô lại, tơ sẽ bị biến chất hoàn toàn.
Khi rút tơ nghệ nhân Phan Thị Thuận sẽ cắt ngắn cọng sen thành những đoạn dài 3-4 cm rồi dùng tay bắt đầu kéo, miết qua mặt bàn dấp dính nước.
Sau đó bện từng sợi tơ lại với nhau cho đến khi chúng đủ dày. 
Cứ thế, những sợi tơ sau nối tiếp vào những sợi tơ trước thành một cọng tơ dài.
Một lao động một ngày trung bình có thể cắt và kéo sợi từ 300 cuống lá được một sợi tơ dài khoảng 300m. Tùy theo độ dày mỏng mà một chiếc khăn dệt bằng sợi tơ sen phải mất ít nhất 1.500 đến 4.000 cuống lá trở lên.
Chất liệu khăn được làm từ tơ sen vừa ấm, thoáng, nhẹ và những sợi tơ mềm mại còn phảng phất chút hương sen, đó là lý do lụa sen được mệnh danh là viên ngọc quý trong thế giới lụa. Cần mẫn, tỉ mỉ, bà Thuận đã mang một làn gió mới cho ngành lụa Việt.
Vì quá trình tạo ra tơ sen khá cầu kỳ, tỉ mỉ và hoàn toàn thủ công nên giá thành của chúng trên thị trường khá cao.
Nghệ nhân Phan Thị Thuận cũng luôn đau đáu để truyền nghề cho nhiều người, mong muốn lưu giữ những tâm huyết và giá trị từ sen mà bà đã dầy công nghiên cứu và phát huy.
Nghệ nhân Phan Thị Thuận luôn mong muốn các sản phẩm từ tơ sen của Việt Nam sẽ có chỗ đứng trên thị trường trong nước và quốc tế, đưa thương hiệu tơ lụa sen ra thế giới, tạo việc làm, thu nhập ổn định cho người lao động và đặc biệt là giữ gìn và phát huy nghề truyền thống ông cha để lại .

Tuyết Mai

Từ khóa: