Tổng đài: 0243 8356 700 | Email: hanoitv.online@gmail.com

Nghệ thuật và kiến trúc độc đáo của đình làng Bạch Trữ
24/04/2020 11:16
(HanoiTV) - Là một trong những ngôi đình lớn và cổ nhất ở Hà Nội, đình Bạch Trữ (xã Tiến Thắng, huyện Mê Linh) được biết đến với quy mô kiến trúc đồ sộ chứa đựng nhiều tác phẩm điêu khắc gỗ dân gian hết sức đặc sắc, thể hiện đỉnh cao về nghệ thuật kiến trúc của đình làng Việt Nam thời Lê Trung hưng.
Đình Bạch Trữ thờ hai vị thần là công chúa Mỵ Nương (Thiên Tiên Mỵ Nương) thời vua Hùng thứ 18 – vợ Tản Viên Sơn thánh đã có công giúp nhân dân Bạch Trữ mở mang xây dựng xóm làng phát triển nghề dệt và Cống Sơn Đại Vương thời Hai Bà Trưng – Vị tướng giỏi làm quân sư giúp Hai Bà Trưng đánh đuổi giặc Đông Hán xâm lược lập nhiều chiến công lớn.

Tưởng nhớ đến công lao của Ngọc Hoa công chúa và Cống sơn quân sư, Nhân dân thôn Bạch Trữ đã lập đình thờ hai vị. Hàng năm, vào các dịp lễ tết, các ngày tuần tiết đều sắm sửa lễ nghi, đèn nhang thờ phụng.

Không gian đình Bạch Trữ
Kết cấu của đình gồm 3 tòa: Tiền tế, đại đình, hậu cung với 112 cột chịu lực, cả 3 tòa được nối với nhau bởi 2 ống muống để tạo nên hình thức mái theo kiểu chữ “Vương”, nền chữ “Tam”.
Trước đình có hồ nước, kế đến là bình phong kiểu cuốn thư có hình cành trúc mai sum họp. Phía sau là một sập thờ làm kiểu chân quỳ dạ cá đắp nổi hình dơi tượng cho ngũ phúc lâm môn (Phú, Quý, Thọ, Khang, Ninh) và tiếp nữa là một nghi môn tứ trụ.
Tòa Tiền tế có kiến trúc 5 gian, 2 chái với bộ mái 2 tầng hoành tráng. Ở đây còn lưu giữ khá nguyên vẹn những nét nghệ thuật điêu khắc của thế kỷ XVII.
Nhiều bức cốn bến đục chạm hình rồng, lân, vân mây… Đặc biệt, ở giữa tòa này có các bức cốn mê thể hiện Tứ linh trong ước nguyện cầu phúc xưa: rồng cuốn thủy, phượng hàm thư, long mã và rùa.
Tòa Đại đình 3 gian, 2 chái, 2 dĩ. Các bức đục chạm tập trung ở 2 cốn ngoài của gian giữa, các đầu dư chính và một số kẻ. Đề tài chạm khắc chủ yếu là rồng. Đề tài về con người tuy không nhiều, nhưng lại rất đáng quan tâm.
Những hình tượng có tính mạnh bạo hay dân dã đã được thể hiện ở đây đều cho thấy sự gần gũi với cảnh sinh hoạt đời thường nơi thôn dã, nó mang ý nghĩa ước nguyện cầu phồn thực của con người mong cho cuộc sống sinh sôi nảy nở, cho mùa màng bội thu.
Bên cạnh sự phong phú về nội dung, các bức chạm đã thể hiện trình độ cao về nghệ thuật chạm khắc với kỹ thuật chạm lộng, chạm bong hết sức tinh tế.
Tòa hậu là một Hậu cung kép với Hậu cung chính nằm gọn trong không gian 4 cột cái gian giữa, được bao ván kín, có sàn thờ, được nâng cao và nằm lọt trong tòa Hậu cung 5 gian tường bít đốc. Một điểm đáng chú ý là trên bàn thờ chính, phù trợ 2 bên là 8 vị tướng hầu được vẽ dưới hình thức tả văn hữu võ; quan văn đội mũ cánh chồn chếch ngắn cầm những hòm sách, bút, quạt; quan võ đội mũ kim khôi vác đại đao.
Đình Bạch Trữ còn lưu giữ nhiều di vật có giá trị lịch sử - văn hóa. Về hiện vật, tại đình có 2 ngai thờ, án gian đều được sơn son, thếp vàng, đồ bát bửu, cây quán tẩy được đục chạm hết sức tinh vi cũng được sơn son thếp vàng còn như mới; nhiều đồ sứ có giá trị. Đặc biệt còn có 2 cỗ kiệu bát cống có giá trị về nghệ thuật kiến trúc, chạm khắc, thể hiện rõ nét tài hoa cha ông ta để lại.
Với nội dung thờ tự phong phú, kiến trúc, nghệ thuật chạm khắc khẳng định đây là một trong những ngôi đình có ý nghĩa quan trọng trong hệ thống di tích của TP Hà Nội. Năm 1993 Bộ Văn hoá - Thông tin xếp hạng đình là di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia.
Đến thăm đình và đi sâu tìm hiểu nghệ thuật, các giá trị văn hóa vật thể ở đình Bạch Trữ, chúng ta sẽ có được những tri thức quý báu về lịch sử văn hóa của người xưa, tại vùng đất này.

Viết Mạnh

<

Từ khóa: đình làng Bạch Trữhanoitvđình Bạch Trữ

<