Du lịch /
Những lưu ý khi khám phá hang động
10/07/2018 15:43
(HanoiTV) - Với những người say mê phiêu lưu mạo hiểm, thích tìm tòi khám phá và chinh phục các hang động, nên lưu ý những điều dưới đây để bạn không bị thương hoặc thất lạc trong hang tối.
Bên trong một hang động của Phong Nha Kẻ Bàng.

Một số hang động khá lạnh và ẩm thấp, để cơ thể không bị giảm nhiệt, các bạn có thể mặc áo khoác hoặc áo len để giữ ấm. Đế giày phải có độ bám cao để không bị trợt té khi di chuyển trong hang. Đầu gối và khuỷu tay phải mang những miếng đệm lót đề phòng khi phải bò trườn trong những lối đi chật hẹp. Các bạn nên để sẵn một bộ áo quần sạch ở miệng hang để mặc trước khi về nhà. Quần áo dơ khi thay ra thì bỏ vào túi nylon cột lại đem về giặt.

Dụng cụ – trang thiết bị

Dụng cụ và trang thiết bị của nhà thám hiểm hang động gần giống như của nhà leo núi.Những dụng cụ cơ bản của nhà thám hiểm hang động là:- đèn pin, đèn pha (flashlight, headlight)- nón bảo hộ (helmet)- máy quay phim, chụp hình (camera, video camera)- sổ sách, giấy viết, nhật kí hành trình- địa bàn (compass)- bản đồ hang động (cave map)- đồng hồ (watch)- đèn cầy (candle)- hộp quẹt, diêm không thấm nước (waterproof match)- khoen bầu dục (carabiner hay snaplink)- khoen số 8 (figure eight)- giày leo núi (kletterschuhe)- đai (swami belt)- dây (rope)- thang dây (rope ladder)- găng tay (glove)- thuốc lọc nước (water purification tablets)- túi cứu thương (first aid kit).

Những dụng cụ cơ bản khi thám hiểm hang động. (Ảnh: dulich-quangbinh)

· Đèn chiếu sáng : Các bạn nên mang theo nhiều đèn có công suất cao và sử dụng được lâu, phòng khi phải ở dưới hang nhiều ngày. Không có gì nguy hiểm hơn cho bạn là việc mất ánh sáng dưới hang động. Khi đó, chọn lựa duy nhất của bạn là phải ngồi tại chỗ để chờ cứu hộ, vì di chuyển trong bóng tối dưới hang động là một việc cực kỳ nguy hiểm. Để chắc chắn không xảy ra bất trắc, mỗi người trong nhóm phải mang theo ít nhất là 3 cây đèn pin (có mang theo pin và bóng dự phòng). Loại đèn tốt nhất để sử dụng trong hang động là loại đèn pin hay các-bua gắn trên nón (như đèn của các thợ mỏ). Nên mang theo một nguồn sáng dự phòng khác ngoài đèn pin hay đèn cac-bua, đó là đèn cầy (nến) và hộp quẹt hoặc diêm không thấm nước.

· Nón an toàn : Các bạn cũng cần để ý đến vòm trần của hang, vừa thấp, vừa gồ ghề và đầy dẫy những thạch nhũ, có thể va vào đầu các bạn bất cứ lúc nào, cho dù bạn đã rất thận trọng, vì vậy khi khám phá hang động, bạn phải đội nón an toàn làm bằng vật liệu cứng. Loại nón dành cho người leo núi là thích hợp nhất. Nếu không có, bạn có thể sử dụng nón của công nhân hoặc bất cứ loại nón bảo hiểm nào, và nên cài quai nón cẩn thận để không bị rớt.

Hầu hết các sinh vật mà các bạn trông thấy thường ở gần miệng hang. Nhiều loài có ích, nhưng cũng có một số loài gây nguy hiểm cho chúng ta. Bạn phải cẩn thận, không nên quấy nhiễu chúng. Nếu bị chúng cắn, hãy rửa sạch vết thương rồi băng lại. Với vết thương do dơi cắn, y sĩ sẽ quyết định có nên chích ngừa bệnh dại hay không.

Khi đã đi vào trong hang, hãy cẩn thận di chuyển chậm. Không phóng nhảy, đặc biệt là khi đi qua những mép đá, những tảng đá lung lay. Lúc nào bạn cũng phải cảnh giác: hang động là nơi hoang dã và phải giữ an toàn cho chính bản thân mình.

· Nước và thực phẩm : Không nên sử dụng nước ngầm dưới hang động vì chúng hiếm khi an toàn, tốt nhất bạn mang theo nước tinh khiết từ nhà là một ít thuốc lọc nước. Các bạn phải dự kiến sẽ ở dưới hang động bao lâu để mang theo lương thực.

· Túi đeo hông nhỏ : Trang thiết bị và thực phẩm dự phòng nếu đựng trong một ba-lô lớn sẽ gây vướng víu khi bạn di chuyển qua những ngõ ngách chật hẹp. Vì thế, bạn chỉ mang theo những vật dụng thật cần thiết, đựng trong một túi đeo hông nhỏ, càng gọn nhẹ càng tốt.

· Các vật dụng khác : Tùy theo hang động, tùy theo công việc hay nhiệm vụ mà các bạn mang theo dụng cụ và trang thiết bị. Nếu hang động có sông ngầm thì mang theo xuồng cao su hoặc những dụng cụ lặn dưới nước… Nhưng nếu là hang động lần đầu bạn đến thì chỉ nên mang theo những trang thiết bị cơ bản, khám phá ngắn ngày và chia làm nhiều lần, mỗi lần tùy theo nhu cầu khám phá mà mang theo dụng cụ.

Giữ khoảng cách khi đi trong hang

Những nguyên tắc khi thám hiểm hang động

· Không được mang ra khỏi hang động vật gì ngoài những tấm hình.

· Không được để lại gì ngoài những dấu chân

· Không được giết hại gì ngoài thời gian. Hang động phải qua hàng triệu năm mới được hình thành, nhưng để phá hoại chỉ cần vài phút.

Những nguy hiểm thường gặp

Động vật trong hang động : Các động vật trong hang động thường ít khi tấn công con người, nhưng nếu vô tình các bạn quấy nhiễu chúng, chúng có thể tấn cống để tự vệ, như rắn, rết, bọ cạp… những loại này chúng ta thường gặp ở gần cửa hang. Nhưng nếu bạn thấy có dấu vết của các động vật săn mồi lớn như gấu, báo núi, hổ.., thì không nên vào vì rất nguy hiểm.

Đa số các hang động đều có dơi, chúng thường không tấn công người nhưng có thể tông vào bạn trong hành lang chật hẹp, làm chúng ta hoảng sợ. Phân dơi nhạy lửa như thuốc súng, nên rất dễ cháy nổ.

Khí độc : Những hang động hoang dã thường thiếu dưỡng khí do không có đường thông gió, hoặc do phân dơi tích tụ lâu ngày tạo nên lớp khí carbonic dày đặc, có thể gây nguy hiểm. Để xác định hang có lỗ thông gió hay không, bạn đứng gần cửa hang, buộc một mẩu giấy vào đầu một sợi tóc dày (hay sợi chỉ) nếu thấy mẫu giấy lay động tức là hang có lỗ thông gió, có thể yên tâm đi vào. Hoặc bạn quan sát ngọn lửa ở đèn lồng hay đèn cầy, nếu thấy nó bắt đầu lụn dần và dường như cố bùng lên, hoặc bạn cảm thấy khó thở… thì phải lập tức rời khỏi hang, vì hang thiếu dường khí.

Nếu vào hang động nhỏ, các bạn khống nên đốt lửa vì sẽ gây ngập do thiếu oxy. Nếu cần nấu nướng trong các hang động lớn, bạn cũng chỉ nên dùng các bếp ga dã ngoại, sử dụng loại ga không tỏa khói độc. Không đốt lửa gần phân dơi vì rất dễ gây cháy nổ.

Ngập tụt trong hang : Có thể hang động nơi các bạn đang thám hiểm là một cái phễu hứng nước. Nếu trong vùng có một cơn mưa có thể sẽ xảy ra một cơn lũ quét trong hang. Bạn hãy tĩnh táo lắng nghe và quan sát các hiện tượng cảnh báo như:

- Sự thay đổi cường độ và nhiệt độ của gió

- Mực nước trong hồ dâng cao

- Tiếng nước chảy trở nên khác thường

- Nước trở nên đục và nhiều rác

Hoặc nếu thấy bất cứ một hiện tượng khác thường nào, hãy lập tức rời khỏi hang hay trèo lên cao.

Hang động trong công viên quốc gia Tham Luang-Khun Nam Nang Noon, tỉnh Chiang Rai, phía bắc Thái Lan, có địa hình phức tạp và hiểm trở. (Ảnh: AP)

Địa thế hiểm trở : Địa thế trong hang động rất phức tạp, có những hành lang phải lội qua những hồ nước đầy dẫy đá tai mèo sắc nhọn, có hành lang thì ẩm ướt và dốc đứng trơn trợt, có khi phải bước đi cheo leo bên mép vực, có nhiều khe nứt mà nếu lọt chân xuống có thể bị trặc hay gãy chân.

Trên đầu các bạn thì lô nhô các tảng đá và thạch nhũ, nếu không đội nón cứng hoặc không cẩn thận, bạn có thể đập đầu vào trần hang bất cứ lúc nào.Nếu là hang động hoang dã, chưa có bản đồ, bạn không nên mạo hiểm đi quá xa nếu chưa chuẩn bị cẩn thận.

Thất lạc trong hang động : Tuy thất lạc trong hang động là chuyện ít xảy ra, nhưng bạn cũng không nên rời xa khỏi nhóm của mình. Trường hợp toàn bộ thành viên trong nhóm không biết chính xác vị trí của mình, hãy quay trở lại nơi mà các bạn cho rằng mình đã bị lạc. Đừng hoảng sợ. Hãy ngồi xuống, ăn một ít thức ăn và uống vài ngụm nước, rồi bình tĩnh đánh giá tình hình. Thắp nến lên và tắt tất cả các đèn pin để bảo toàn năng lượng, cố gắng nhớ lại các bạn đã đến đây bằng đường nào và làm thế nào để trở ra.

Nếu không được, tiếp tục ngồi lại, nghe ngóng và chờ đợi. Khi thấy quá trễ mà các bạn không quay về, bộ phận cứu hộ sẽ lên đường tìm kiếm. Khi vào những hang động hoang dã, nếu chưa có kinh nghiệm mà muốn không bị thất lạc, bạn nên đem theo những cuộn dây nhỏ có màu sáng (tốt nhất là màu trắng). Khi di chuyển đến vùng tối, các bạn cột một đầu dây vào một bên lối đi và thả dần theo bước chân của mình, hết cuộn này lại nối cuộn khác. Khi hết dây, nếu hang động vàn còn sâu và hấp dẫn, bạn cũng phải theo đường dây mà quay ra. Hẹn đến lần sau sẽ tiếp tục khám phá.

Mai Phương

(Tổng hợp)

Từ khóa: Du lịchthám hiểmhang độngnguy hiểmthất lạcdu kháchkhám phángập lụtlưu ýnguyên tắcdụng cụTham Luang