Tổng đài: 0243 8356 700 | Email: hanoitv.online@gmail.com

Phục dựng Chùa Dạm - Ngôi cổ tự ngàn năm tuổi
18/01/2020 09:33
(HanoiTV) - Chùa Dạm là ngôi chùa cổ nằm trên núi Dạm thuộc địa phận xã Lãm Sơn Trung, tổng Lãm Sơn Nam, huyện Quế Dương (nay là xã Nam Sơn, huyện Quế Võ), tỉnh Bắc Ninh. Chùa có nhiều tên gọi: chùa Dạm, Lãm Sơn, “Cảnh Long Đồng Khánh”, “Thần Quang tự” hay còn gọi là chùa Bà Tấm.

Theo sử sách và truyền tích thì sự ra đời của ngôi chùa này gắn liền với công khởi xướng của bà Nguyên Phi Ỷ Lan (còn gọi là bà Tấm), vợ vua Lý Thánh Tông. Các sách “Việt sử lược, Đại Nam nhất thống chí, Lịch triều hiến chương loại chí” đều chép thống nhất rằng: Năm Quảng Hựu thứ nhất (1085) Thái hậu Ỷ Lan đi chơi, thấy nơi đây có núi sông cảnh đẹp và có ý muốn xây dựng tháp ở đó. Đến năm Quảng Hựu thứ 2 (1086), vua Lý Nhân Tông đã cho xây dựng chùa trên núi Đại Lãm. Chùa được triều đình nhà Lý cho xây dựng với quy mô 8.000m2 trong suốt 8 năm liền. Đến năm 1105 lại cho xây dựng 3 cây tháp đá ở chùa Đại Lãm.

Tháng 8/2015, tỉnh Bắc Ninh đã huy động các nguồn vốn xã hội hóa xây mới chùa Dạm trên diện tích 198 ha, tổng vốn đầu tư 260 tỷ đồng, trong đó phần lớn là nguồn vốn xã hội hóa.
Nguyên bản chùa Dạm xưa có tới 100 gian và là nơi Nguyên Phi Ỷ Lan về tu hành vào lúc cuối đời. Sử sách ghi lại, chùa Dạm có quy mô kiến trúc to lớn, với 4 lớp nền giật cấp bám lấy độ cao của núi Dạm. Các lớp nền đều được kè đá tảng lớn để chống xói lở. Các vách đá của các lớp nền cao từ 5-6m, mỗi viên đá rộng 0,50- 0,60m. Nối các tầng nền với nhau là các bậc thềm lát đá. Trên các tầng nền hiện còn dấu tích gạch ngói thời Lý có hoa văn hình rồng, phượng, sen dây, cúc dây; những chân cột bằng đá (0,75m x 0,75m) chạm nổi những cánh sen rất nghệ thuật.

Chùa đã bị phá hủy hoàn toàn trong kháng chiến chống Pháp, nên ngày nay chỉ còn lại những dấu tích: các lớp nền đá nguyên gốc, cột đá chạm hình rồng, gạch ngói, đất nung có chạm rồng và một số hình tượng các con thú bằng đất nung, giếng bống, pho tượng Hoàng Thái hậu Ỷ Lan và vua Lý Thánh Tông… Di vật trứ danh nhất ở chùa Dạm còn lại là một cột đá cao 5m (không kể phần ngọn đã bị gãy nát), kết cấu hai phần: khối hộp vuông ở dưới gắn với lớp đá mạ và khối trụ tròn ở trên có đường kính 1,5m. Đây được xem là công trình điêu khắc kỳ vĩ với nghệ thuật chạm khắc đôi rồng đuôi giao nhau, thân uốn lượn mềm mại quanh cột, đầu rồng nghểnh cao chầu vào viên ngọc đạt đến mức độ tinh xảo. Có thể nói toàn bộ tác phẩm điêu khắc cột đá chạm rồng chùa Dạm thể hiện sức mạnh tổng hợp của vương quyền và thần quyền nhà Lý - triều đại đầu tiên đặt nền móng cho kỷ nguyên dân tộc tự chủ và hưng thịnh về mọi mặt.

 Hiện tại, các hạng mục như ngôi chùa chính đã hoàn thành, hệ thống đường dẫn, bậc đá và các công trình phụ trợ đang được xây dựng. Riêng ngòi Con Tên cũng được khôi phục lại để du khách có thể đến thăm chùa theo đường sông Đuống. Chỉ trong thời gian không xa, khu di tích chùa Dạm hoàn thành, sẽ cùng với chùa Hàm Long và nhiều ngôi chùa cổ của tỉnh Bắc Ninh trở thành địa điểm du lịch tâm linh hấp dẫn du khách.

(Theo Du lịch Việt Nam)

Từ khóa: