Chân dung nhân vật / Phóng sự ký sự
Robert Lighthizer và chiến tranh thương mại Mỹ - Trung
13/04/2018 16:26
(HanoiTV) - Robert Lighthizer, Đại diện Thương mại Mỹ, có ảnh hưởng lớn đến Tổng thống Donald Trump và góp phần tăng sức nóng chiến tranh thương mại Mỹ - Trung.
Đại diện thương mại Mỹ Robert Lighthizer. Ảnh: Huffington Post

Thời báo phố Wall miêu tả tầm quan trọng của Đại diện thương mại Mỹ Robert Lighthizer như sau: Ngay khi đội chuyên gia kinh tế của Tổng thống Mỹ Donald Trump hạ cánh xuống Bắc Kinh, ông Robert Lighthizer nhận được ủy thác từ tổng thống phải gặp các lãnh đạo Trung Quốc cao cấp nhất, trong khi những chuyên gia đợi bên ngoài.

Đại diện Thương mại Mỹ Robert Lighthizer được ca ngợi là một nhà dàn xếp kinh tế giỏi vì đã đàm phán hơn 24 hiệp định quốc tế song phương, trong đó, có liên quan đến thép, ô tô và các sản phẩm nông nghiệp.

Từ lâu, nhà kinh tế 71 tuổi không tin vào chất lượng đàm phán thương mại giữa hai nước cho dù Trung Quốc luôn hứa sẽ thay đổi chính sách. Ông tự nhận mình là đại diện của các nhà xuất khẩu Mỹ và có sứ mệnh tạo việc làm cho người lao động. "Trung Quốc đang bòn rút chúng ta," kiến trúc sư trưởng chính sách thương mại Mỹ hiện tại khẳng định. Ông luôn đưa ra các đồ thị chứng minh thâm hụt thương mại với nền kinh tế lớn thứ hai trên thế giới đang mở rộng.

Tuần trước, người đại diện tiếng nói của nghiệp đoàn và lao động Mỹ đã khởi xướng một cuộc điều tra buộc tội Trung Quốc vi phạm Luật Sở hữu trí tuệ của Mỹ. Sự kiện này được coi như khởi đầu quyết tâm mạo hiểm lớn và bất ngờ nhất của Mỹ, trong nhiều thập kỷ, để buộc Trung Quốc thay đổi chính sách. Nếu lên đến đỉnh điểm có thể dẫn đến tăng thuế mạnh đến 50 tỷ đôla đối với hàng nhập khẩu Trung Quốc.

Ông Robert Lighthizer nhận mình đại diện cho các nhà xuất khẩu Mỹ. Ảnh: CNBC.com

Đại diện Thương mại Mỹ tin rằng việc tràn ngập hàng hóa do Trung Quốc sản xuất dư thừa. Vì vậy, chủ trương nếu chỉ tập trung vào một vấn đề thì sẽ thất bại và thuế của Mỹ sẽ chịu ảnh hưởng chứ không phải đầu tư và thương mại Trung Quốc. Đơn cử như trong ngành thép, ông Robert lập luận nếu đánh thuế thép, Mỹ sẽ bị tổn thương thay vì Trung Quốc vì nhiều nhà xuất khẩu thép là đồng minh của Mỹ. 

Cuối tháng 2, Trung Quốc đã cử chuyên gia đặc trách kinh tế Lưu Hạc đến Washington để cố gắng nối lại đàm phán với cam kết Bắc Kinh sẽ mở thị trường tài chính. Tuy nhiên, ông Robert và các chính gia khác tỏ ra lạnh nhạt.

Kiến trúc sư trưởng thương mại Mỹ luôn thể hiện thái độ không khoan nhượng và thẳng thắn khi thương thuyết. Vào giữa những năm 1980, nhà dàn xếp nổi tiếng từng đàm phán thương mại với đoàn Nhật Bản. Khi không đạt kết quả như ý, ông đã gấp đề xuất của phía Nhật thành máy bay giấy và phi lại các nhà đàm phán Nhật như một trò đùa. Từ đó, người Nhật gọi ông là "người tên lửa".

Trong cuộc gặp với Chủ tịch Tập Cận Bình, ông Lighthizer đặt thẳng vấn đề việc Mỹ cân nhắc đàm phán không hiệu quả trong quá khứ và tổng thống quan ngại như thế nào về việc thâm hụt thương mại Mỹ tiếp tục mở rộng. Đối với quan chức Mỹ, bình luận đó bình thường như tranh tụng nhưng quan chức Trung Quốc thấy sốc.

Ông Robert Lighthizer tự nhận mình là công nhân cổ xanh dù bố ông sở hữu nhiều xe thể thao và khối tài sản trị giá 10-38 triệu đôla, theo hồ sơ chính phủ.

Sự quyết đoán và mạnh mẽ trong đàm phần của ông nhận được sự ủng hộ của các chính trị gia cũng như nhà kinh tế Mỹ.

"Trump và Lighthizer là những người cùng chung suy nghĩ," William Reinsch, một cựu quan chức thương mại đang làm việc tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, cho biết: "Đó là chiến lược đàm phán tẩy chay, hăm họa, và đe dọa để làm mềm (đối thủ). Sau đó, có thể ký thỏa thuận."

Tống thống Mỹ Donald Trump tin tưởng và ủng hộ chính sách thương mại do ông Robert Lighthizer khởi xướng. Ảnh: Carolyn Kaster/AP

Nhà kinh tế Peter Navarro, người theo đuổi chủ nghĩa dân tộc và muốn kiểm soát Trung Quốc, nhận định ông Lighthizer là "diều hâu" với Trung Quốc.

Trong khi đó, cựu Tổng giám đốc Kinh tế Quốc gia Gary Cohn, người ủng hộ chủ nghĩa toàn cầu, bày tỏ lo ngại về tác động của chính sách thương mại trên đối với thị trường. Song cũng thừa nhận đại diện thương mại Robert là một luật sư giỏi và một cựu nghị sĩ hiểu cách Washington làm việc.

Đối với Tổng thống Donald Trump, ông Robert không chỉ chia sẻ quan điểm nước Mỹ trên hết mà là người soi đường dẫn bước cho việc hiện thực hóa.

"Mọi người tin ông Robert cho dù quan điểm thương mại của họ có khác ông," Kevin Hassett, người phụ trách các vấn đề kinh tế chính của Nhà Trắng cho biết.

Khang Lập

(Tổng hợp)

Từ khóa: Donald TrumpRobert Lighthizerchiến tranh thương mại Mỹ - Trung