Tổng đài: 0243 8356 700 | Email: hanoitv.online@gmail.com

Văn hóa người Việt trong Tết Hàn thực
26/03/2020 11:58
(HanoiTV) - Từ lâu đời, Tết Hàn thực (mồng 3/3 âm lịch hàng năm) đã được người dân Việt coi đó là ngày lễ lớn trong năm. Đây cũng dịp để cả gia đình quây quần, đoàn tụ bên nhau nặn bánh trôi bánh chay, đặt lên bàn thờ để tưởng nhớ tổ tiên, cội nguồn.

Tết Hàn thực đã tồn tại rất lâu trong tiềm thức văn hóa người Việt. Tết Hàn thực là ngày Tết được lưu truyền theo quan niệm dân gian. Đây là ngày lễ lớn đối với các dân tộc miền núi phía Bắc và các tỉnh miền xuôi và được xem đây là ngày "bánh trôi bánh chay" thắp dâng hương lên bàn thờ tổ tiên.

Bánh trôi, bánh chay trong tết Hàn thực của người Việt.

Hàn thực tức là ăn món lạnh mong cho mùa Hạ bớt nóng và ngày thứ ba trên Hà Đồ thì số 3 thuộc Dương Mộc. Ngày đó là đánh dấu ngày kết thúc của Mộc Khí nên đó là ngày không dựa vào lịch Can Chi, Dương lịch hay bất kỳ một ngày quy ước của tôn giáo, đạo giáo nào mà đó là quy ước theo âm lịch và âm dương ngũ hành.

Tổ tiên chúng ta sáng tạo ra món bánh trôi bánh chay để thắp hương và dâng lên hương linh gia tiên là hoàn toàn dựa trên nguyên lý âm dương ngũ hành chứ không hề liên quan tới Phật giáo hay Đạo giáo.

Chị Thu Liên, quận Đống Đa, Hà Nội chia sẻ, "Từ khi lớn lên, tết bánh trôi, bánh chay luôn gắn liền với tuổi thơ của tôi. Lúc còn nhỏ thì mẹ xay bột và cho tôi nặn, lúc đó chưa bán sẵn bột như bây giờ. Còn bây giờ mọi thứ đều sẵn, tôi cũng muốn đưa văn hóa của người Việt cũng như người Hà Nội cho các con tôi hiểu hơn về ý nghĩa của tết này."

Theo các chuyên gia Văn hóa thì món lạnh quy về ngũ hành thuộc Kim, bánh trôi bánh chay màu trắng thuộc Kim. Bánh trôi thường có nhân đường cắt hình vuông, bên ngoài bột vỏ nặn tròn: Dương sinh âm cũng như câu "mẹ tròn con vuông". Bánh chay nhân đậu xanh màu vàng thể hiện âm, vỏ bánh cũng tròn màu trắng để thể hiện tính dương và đó là tính chất của âm dương giao hòa. Như vậy, Hàn Thực là để mong muốn cho thời tiết thuận lợi hài hòa, cũng như mùa hè không quá nóng bức.

Với ý nghĩa đó, chúng ta thấy rằng không chỉ Tết Hàn thực mà mọi ngày tết, lễ của dân tộc Việt Nam là hoàn toàn dựa trên nguyên lý âm dương ngũ hành, bởi chúng ta mới là chủ nhân đích thực của học thuyết này. Việc gìn giữ qua hàng ngàn năm vẫn sẽ được chúng ta tiếp nối cho các thế hệ sau.

Tết Hàn thực đã gắn liền với văn hóa người Việt rằng cứ đến ngày này là không thể thiếu đĩa bánh trôi, bánh chay dâng lên tổ tiên. Đây cũng là thời điểm thích hợp để gia đình có được khoảng thời gian ấm áp, gần gũi bên nhau quây quần bên nhau cùng thưởng thức hương vị Tết Hàn thực. 

Từ khóa: Tết Hàn ThựcTết bánh trôibánh chaytết 3/3