Tổng đài: 0243 8356 700 | Email: hanoitv.online@gmail.com

Tại sao bệnh lồng ruột hay gặp ở trẻ còn bú mẹ
21/01/2022 08:00
(HanoiTV) - Lồng ruột là bệnh lý ngoại khoa rất thường gặp ở trẻ nhỏ, nhất là trẻ đang bú mẹ. Đây là hiện tượng bệnh lý khi khúc ruột phía trên di chuyển bất thường, chui và lòng khúc ruột phía dưới, làm tắc nghẽn lưu thông ruột.

Lồng ruột là bệnh lý nghiêm trọng thường gặp ở trẻ. Thống kê cho thấy, có đến 90% bệnh nhân lồng ruột thuộc nhóm trẻ dưới 1 tuổi, trong đó nhóm 5-9 tháng tuổi là đối tượng có tỷ lệ mắc cao nhất.

Tùy theo diễn biến của bệnh mà chia làm 3 loại: Lồng ruột cấp tính gặp ở lứa tuổi còn bú ( dưới 24 tháng), lồng ruột bán cấp ở trẻ lớn và lồng ruột mãn tính ở người lớn.

Lồng ruột cấp tính ở trẻ còn bú là một cấp cứu ngoại khoa hay gặp nhất ở lứa tuổi này, cần được phát hiện và xử trí sớm, tránh hoại tử ruột gây tử vong.

Triệu chứng cơn năng:

Thường gặp ở trẻ bụ bẫm, đang ăn đang chơi bình thường đợt nhiên:

- Khóc thét từng con: Là biểu hiện sớm và nổi bật nhất. Cơn khóc xuất hiện sớm và nổi bật nhất. Cơn khóc xuất hiện đột ngột, dữ dôi, trẻ ưỡn người, bỏ bú, mỗi cơn khóc kéo dài vài phút sau đó trẻ mệt thếp đi, tỉnh dậy có thể bú lại, nhưng chỉ một lát sau cơn khóc khác lại tiếp diễn…

- Nôn: thường xuất hiện ngay sau cơn khóc đầu tiên, đôi khi nôn là triệu chứng khởi đầu. Lúc đầu nôn ra sữa hoặc thức ăn mới ăn vào, sau nôn ra dịch mật.

- Ỉa máu: thường xảy ra trung bình từ 6-8h sau cơn khóc đầu tiên, thời gian ỉa máu càng sớm khối lồng càng chặt càng khó tháo. Có thể máu hồng lẫn chất nhầy, mấu đỏ tươi hoặc nâu có khi có cả cục máu dông. Ỉa máu thường là dấu hiệu muộn, nhưng nhiều khi mới loàm bố mẹ chú ý và đưa trẻ đi khám.

Triệu chứng toàn thân:

Giai đoạn sớm ít thay dổi. Giai đoạn muộn có dấu hiệu mất nước, nhiễm trùng nhiễm độc: Trẻ lờ đờ, hốc hác, da xanh tái, có khi sốt cao 39-40 độ.

Triệu chứng thực thể:

- Khối lồng: Khi trẻ đến sớm bụng không trướng, sơ nán ngoài cơn đau có thể thấy khối lồng hình thoi, chắc, mặt nhẵn, ấn đau, nắm theo khung đại tràng.

Trong những giờ đầu khối lồng thường nằm hạ sườn phải phải ngay dưới gan. Trường hợp trẻ đến muộn, khối lồng xuống thấp, nhưng bụng trướng hơn nên sẽ khó sờ thấy khối lồng. Đây là dấu hiệu đặc hiệu nhất để chẩn đoán lồng ruột.

- Hố chậu phải phải rỗng: Do manh tràng di chuyển lên trên, nhưng chỉ thấy khi đến rất sớm ( vì ruột non ứ đọng hơi nước sẽ nhanh chóng tới lấp đầy nên hố chậu phải không còn rỗng nữa). Dấu hiệu này ít có giá trị.

- Thăm trực tràng: Thăm trực tràng bằng ngón tay út có máu theo tay. Chú ý bệnh nhân đến sớm có thể chưa có máu, đến muộn đôi khi sờ thấy đầu khối lồng.

Theo nguyên nhân

Lồng ruột nguyên phát: thường ở trẻ còn bú mẹ. Có liên quan đến bệnh lý của đường hô hấp trên do loại virus có tên Adenovirus. Loại virus này khiến hạch mạc treo ruột bị viêm nhiễm chủ yếu là ở đoạn hồi tràng và viêm hạch sẽ làm gia tăng nhu động ruột – một trong những yếu tố thuận lợi tạo điều kiện thuận cho lồng ruột thường xảy ra ở đoạn hồi - manh tràng. Lý do này giải thích tại sao lồng ruột thường xảy ra cao điểm vào mùa dịch của virus.

Lồng ruột thứ phát: Xảy ra trong khoảng 10% tất cả các trường hợp. Với thể này, các nhà nghiên cứu tìm thấy một vài tổn thương thực thể gây ra lồng ruột như các loại u lành tính hoặc u ác tính của ruột, các thể dị dạng ruột (ruột đôi, túi thừa Meckel...).

Lồng ruột sau mổ: Đây là một biến chứng sau phẫu thuật bụng ở trẻ em đặc biệt là sau những phẫu thuật của cơ hoành hoặc những phẫu thuật thoát vị cơ hoành.

 Theo mức độ tiến triển

Lồng ruột cấp tính: Xảy ra chủ yếu ở đối tượng trẻ bú mẹ. Bệnh thường diễn tiến nhanh chóng và dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm như tắc ruột, hoại tử ruột, viêm phúc mạc, nhiễm độc.

Đây cũng là một trong những cấp cứu bụng hay gặp nhất là ở lứa tuổi trẻ còn bú mẹ.

Lồng ruột bán cấp: Xảy ra ở lứa tuổi trẻ lớn (3-15 tuổi). Diễn tiến chậm hơn, ít khi gây ra các biến chứng tắc ruột và hoại tử ruột.

Lồng ruột mạn: Xảy ra ở người lớn hoặc người cao tuổi. Tiến triển chậm, có khả năng tự khỏi nhưng hay tái phát nhiều lần, thường do nguyên nhân các khối u của đại tràng. ít có nguy cơ hoại tử ruột.

Xử trí lồng ruột cấp ở trẻ bú mẹ

Việc điều trị theo hướng nào còn tùy thuộc vào các triệu chứng, độ tuổi, tình trạng sức khỏe chung của con bạn, và mức độ nghiêm trọng của tình trạng lồng ruột.

Điều trị

Khi trẻ có những dấu hiệu đầu tiên của bệnh lồng ruột thì cần đưa trẻ đến ngay bệnh viện để việc xử trí được đơn giản và không để lại hậu quả nghiêm trọng. Nếu trẻ bị lồng ruột được phát hiện sớm thì có thể áp dụng phương pháp tháo lồng: bơm hơi qua hậu môn để đẩy chỗ ruột lồng ra.

Tháo lồng bằng cách bơm không khí (đang áp dụng rất nhiều tại Việt Nam)

Chỉ định: Cho tất cả các trường hợp lồng ruột cấp đến sớm trong vòng 24 giờ từ khi có biểu hiện. Rất hạn chế với những trường hợp đến trong khoảng thời gian từ 24 – 48 giờ chưa có dấu hiệu

Tiến hành:

Dùng dụng cụ bơm hơi kín có theo dõi áp lực (mmHg). Có thể dùng phương pháp điều chỉnh bằng tay hoặc phương pháp điều chỉnh tự động (bằng máy tháo lồng).

Áp lực bơm tối đa là 100mmHg. Áp lực quá cao so với áp lực này tai biến vỡ ruột rất dễ xảy ra.

Trẻ phải được tiền mê tốt hoặc gây mê tĩnh mạch trong suốt quá trình tháo để tránh các tai biến áp lực tăng đột ngột do trẻ vùng vẫy và rặn.

Sau 3 đợt bơm đến áp lực tối đa nếu không thành công thì nên ngừng thủ thuật mà chuyển sang phẫu thuật.

Tháo lồng bằng phẫu thuật

Con bạn sẽ cần phải phẫu thuật nếu tình trạng lồng ruột không được khắc phục bằng thuốc xổ bari. Hay trẻ cũng sẽ cần phẫu thuật nếu không thể thụt bari, thụt nước muối hoặc thụt khí. Đối với cuộc phẫu thuật, con bạn sẽ được gây mê. Bác sĩ phẫu thuật sẽ tiến hành mổ nội soi hay mổ phanh tùy từng trường hợp để tìm khối lồng ruột và đẩy các phần của ruột trở lại vị trí cũ. Ruột sẽ được kiểm tra xem có bị hư hỏng không. Nếu bất kỳ phần nào không hoạt động bình thường, chúng sẽ bị cắt bỏ.

Nếu ruột của con bạn bị hỏng và phần bị cắt ra là nhỏ, hai phần ruột khỏe mạnh sẽ được khâu lại với nhau.

Trong một số trường hợp hiếm hoi, một lượng lớn ruột có thể bị cắt bỏ. Điều này xảy ra nếu phần ruột bị tổn thương lớn. Trong trường hợp này, phẫu thuật không thể liên kết các phần còn lại của ruột với nhau sau khi phần bị hư hỏng được cắt bỏ. Phẫu thuật cắt hồi tràng có thể được thực hiện để quá trình tiêu hóa có thể tiếp tục. Với phẫu thuật cắt hồi tràng, hai đầu còn lại khỏe mạnh của ruột được đưa qua các lỗ mở trong bụng. Phân sẽ đi qua lỗ mở (lỗ khí). Sau đó, nó sẽ thu thập trong một túi bên ngoài cơ thể. Việc cắt hồi tràng có thể là ngắn hạn. Hoặc trong một số rất hiếm trường hợp, nó có thể tồn tại lâu dài hoặc vĩnh viễn. Nó phụ thuộc vào số lượng ruột đã được loại bỏ.

Các biến chứng lồng ruột cấp ở trẻ bú mẹ

Lồng ruột là một cấp cứu y tế. Đó là một căn bệnh nguy hiểm đến tính mạng. Nếu không được điều trị, nó có thể gây ra các vấn đề nghiêm trọng như:

Nhiễm trùng đường ruột

Tử vong sau mổ ruột

Chảy máu trong

Nhiễm trùng bụng nặng hay bệnh viêm phúc mạc.

Chăm sóc trẻ tại nhà sau phẫu thuật

Sau khi trẻ được điều trị lồng ruột, điều quan trọng là bạn phải theo dõi cẩn thận sức khỏe của trẻ. Gọi cho bác sĩ nếu con bạn gặp bất kỳ triệu chứng nào sau đây:

Sốt hơn 38.3 độ

Bất kỳ dấu hiệu nhiễm trùng nào, bao gồm: đỏ, sưng, nóng, chảy dịch vàng / xanh từ vết mổ hoặc vết thương. Điều này đặc biệt quan trọng đối với trẻ em đã phẫu thuật.

Nôn mửa

Tiêu chảy hoặc phân giống như thạch

Từng đợt, chuột rút và đau bụng

Nếu có bất kỳ dấu hiệu nào như trên hãy đưa trẻ đến ngay cơ quan y tế gần nhất để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Tuyết Mai

Từ khóa: