Tổng đài: 0243 8356 700 | Email: hanoitv.online@gmail.com

Tháp Phú Diên - Nơi lưu dấu nền văn hóa Chăm Pa hơn 1000 năm
16/07/2022 20:22
(HanoiTV) - Tháp Phú Diên, được xây dựng cách đây hơn nghìn năm, nằm sâu dưới lòng cát, thấp hơn mực nước biển chừng 5m. Đây là một trong những công trình kiến trúc lâu đời nhất của người Chăm  được phát hiện ở khu vực miền Trung.
Tháp Chăm Phú Diên nằm ngược về phía Nam của Thành phố Huế khoảng 30km, tháp Phú Diên nằm khá gần bãi biển cùng tên. (Ảnh: Vnexpress)

Tháp Chăm Phú Diên (còn gọi là tháp Mỹ Khánh) nằm ở thôn Mỹ Khánh, xã Phú Diên, huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên - Huế. Tháp được phát lộ một cách tình cờ vào tháng 4/2001 bởi một đơn vị khai thác quặng. Tháp cổ độc đáo này khi ấy nằm vùi sâu trong lòng cát 5-7 m, thấp hơn mực nước biển 3-4 m và chỉ cách mép nước biển 120 m.

Tháp Phú Diên được tình cờ phát hiện qua những người thợ mỏ. (Ảnh: hanhtrinhdulich)

Trải qua 12 thế kỷ, tháp bị vùi lấp trong cát. Hiện tại, công trình được bảo tồn tại chỗ trong một kiến trúc nhà kính nhằm hạn chế tối đa những tác động tiêu cực của môi trường thiên nhiên.

Phía trước cửa chính của tháp có một bệ thờ được xây hình khối vuông bằng chất liệu gạch với kỹ thuật mài xếp liền khít cao 1,4 m, cạnh dài 1,38 m. Các nhà nghiên cứu cho rằng trước kia đây là nơi đặt tượng thờ.

Mang nhiều giá trị lịch sử văn hóa, tháp Phú Diên đã được công nhận là Di tích Quốc gia ngay sau khi phát lộ. Tháng 10/2005, tháp được tiến hành bảo tồn tu bổ và hoàn thành vào tháng 5/2007.

Nhìn tổng thể Tháp Phú Diên là một khối kiến trúc hình chữ nhật. (Ảnh: Thanhnien)

Tháp có kiến trúc hình chữ nhật dài 8,22 m, rộng 7,12 m. Cửa chính tháp quay về hướng đông. Theo các chuyên gia, đây là dạng tháp lùn và là nhóm tháp đầu tiên của kiến trúc tôn giáo Chăm khi chuyển sang xây dựng bằng vật liệu bền vững.

Trong lòng tháp nhìn từ lối vào, ở bên trong có một bệ thờ được cho là nơi đặt linga (thể hiện đặc tính dương), yoni (tính âm). (Ảnh: Vnexpress)

Những nghiên cứu hiện tại xác định niên đại tháp có từ thế kỷ thứ 8 nên đây là một trong những công trình cổ nhất trong số tháp Chăm còn lại trên dọc dải đất miền trung Việt Nam.

Những khối xây dựng đã bị biến dạng nhiều do thời gian và tác động của thiên nhiên sau 12 thế kỷ, nhưng vẫn có thể nhận thấy sự tinh tế, tài hoa của những đường nét, hình khối kiến trúc. (Ảnh: Nhandan)

Có thể khẳng định, đây là một kiến trúc thuộc nền văn hóa Champa có giá trị về mặt khoa học, lịch sử. Sự có mặt của các hiện vật Yoni bằng đá, bình gốm… trong lòng tháp Phú Diên là những hiện vật đặc trưng cho việc thờ cúng của dân tộc Chăm xưa nay.

Trao chứng nhận xác lập kỷ lục Việt Nam và kỷ lục thế giới đối với Tháp Phú Diên. (Ảnh: Nhandan)

Vào ngày 27/6 vừa qua, tháp Chăm Phú Diên được xác lập Kỷ lục thế giới dựa trên tiêu chí “Tháp chăm cổ bằng gạch chìm sâu dưới cồn cát ven biển được khai quật và bảo tồn đầu tiên trên thế giới”. Kỷ lục này do Liên minh Kỷ lục thế giới (WorldKings) công nhận.

Hiện tại, ngôi tháp Chăm này đang được bảo tồn, phát triển du lịch. (Ảnh: Thanhnien)

Tháp Phú Diên đã hiện diện trên bản đồ du lịch địa phương, phổ biến trên các phương tiện thông tin đại chúng, nổi tiếng về một địa điểm độc đáo... là cơ sở, tiềm năng để phát triển du lịch. Từ giá trị vật chất đến giá trị tinh thần, từ công trình kiến trúc đến văn hóa tâm linh… đều là những tiềm năng có thể khai thác phục vụ cho hoạt động văn hóa, du lịch.

Mai Phương

(Tổng hợp)

Từ khóa: tháp Chăm Phú Diênhuyện Phú Vangtỉnh Thừa Thiên - Huếkỷ lụcViệt Namthế giớiđón nhậnvăn hóa Chăm Pa1000 năm