Tổng đài: 0243 8356 700 | Email: hanoitv.online@gmail.com

Tìm hiểu về bệnh vàng da
14/10/2021 07:46
(HanoiTV) - Vàng da là một triệu chứng hay gặp trong các bệnh về gan mật. Chẩn đoán chính xác vàng da thường rất dễ vì bề mặt da bị vàng nhìn rõ nét, tuy nhiên để chẩn đoán nguyên nhân nhiều khi lại gặp khó khăn.

Vàng da bệnh lý là tình trạng da mặt, da tay, kết mạc mắt hay da toàn thân có màu vàng, gây ra bởi lượng bilirubin(sắc tố mật chính) toàn phần trong máu cao và mức độ vàng da phụ thuộc vào nồng độ bilirubin trong máu. Bilirubin được tạo ra từ các hồng cầu già bị vỡ trong máu và được thay thế bởi các hồng cầu mới. Những tế bào hồng cầu này được gan xử lý và chất thải sẽ đưa ra ngoài cơ thể chủ yếu qua phân và một lượng nhỏ trong nước tiểu. Cùng tìm hiểu bệnh vàng da qua bài viết sau với sự tư vấn chuyên môn của Bác sỹ Nguyễn Lan Anh, Khoa Nội tiết niệu- Bệnh viện đa khoa Hà Đông.

Theo Bác sỹ Lan Anh thì khi lưu chuyển trong máu, các tế bào hồng cầu qua gan bị chuyển hóa thành bilirubin, men gan sẽ làm biến đổi cấu trúc của bilirubin để tạo nên dạng hòa tan trong nước. Các tế bào gan phân phối bilirubin vào các ống mật nhỏ khiến bilirubin trở thành một phần của dịch mật, mạng lưới ống dẫn mật lại hợp với thành ống mật chủ để đổ vào tá tràng. Cuối cùng, bilirubin sẽ có trong phân và làm cho phân có màu vàng nâu. Tuy nhiên, nếu gan gặp vấn đề (viêm gan, xơ gan) sẽ không thể xử lý hết các tế bào hồng cầu này, bilirubin sẽ tích tụ trong cơ thể lâu ngày và gây ra hiện tượng vàng da, vàng mắt.

Tình trạng hồng cầu bị tăng tốc độ phá hủy do bệnh lý khiến bilirubin được sản xuất quá mức so với bình thường và lưu hành trong máu, sẽ khiến các tế bào gan không kịp chuyển hóa lượng lớn bilirubin này, dẫn tới sự tồn đọng bilirubin trong máu gây vàng da.

Cách thăm khám: Khám lâm sàng rất quan trọng, cần khám bệnh nhân ở ánh sáng tự nhiên, không khám dưới ánh đèn vì độ chính xác không cao. Cần đánh giá xem mức độ vàng da và các niêm mạc nhẹ , trung bình hay nặng. Luôn chú ý vùng mắt, niêm mạc miệng, da mặt và gan bàn tay

Thăm dò chức năng gan mật: Thông tá tràng

Bilirubin toàn phần, tự do và kết hợp

Thăm dò cận lâm sàng: Soi ổ bụng, Siêu âm gan mật, chụp đường mật.

Những nguyên nhân thường gặp:

1.Các viêm gan:

Viêm gan cấp do virus: là nguyên nhân hay gặp nhất, bệnh nhân có sốt nhẹ, rối loạn tiêu hóa,vàng da.

Viêm gan mạn và xơ gan: Bệnh tiến triển nhiều đợt, có sốt, vàng da,gan to và chắc, có dấu hiệu suy tế bào gan và tăng áp lực tĩnh mạch,chẩn đoán bằng soi ổ bụng và sinh thiết gan.

2. Tắc mật ngoài gan:

Sỏi đường mật chính: bệnh nhân có những cơn đau, sốt và vàng da, tái phát nhiều lần, chẩn đoán xác định bằng siêu âm hoặc chụp Xquang đường mật có thuốc cản quang.

Ung thư đầu tụy: Vàng da tăng dần, không đau, không sốt, có ngứa, phân bạc màu, khám thấy gan to và túi mật to.

Làm gì khi bị vàng da?

Khi phát hiện dấu hiệu vàng da bệnh lý, người bệnh không được chủ quan mà nên đến cơ sở y tế chuyên khoa để được khám và làm xét nghiệm tìm nguyên nhân. Thông thường, để chẩn đoán chính xác nguyên nhân gây vàng da cần dựa vào cả tiền sử, khám thực thể, lâm sàng và đặc biệt là bác sĩ sẽ chẩn đoán dựa trên kết quả xét nghiệm máu kiểm tra nồng độ bilirubin, ngoài ra tùy mỗi trường hợp mà bác sĩ có thể chỉ định một số xét nghiệm như:

Xét nghiệm viêm gan siêu vi

Xét nghiệm công thức gan

Siêu âm bụng

Chụp CT bụng

Nội soi chụp mật tụy ngược dòng

Chụp mật qua da xuyên gan

Sinh thiết gan

Cách chữa vàng da hiệu quả

Sau khi có kết quả xét nghiệm chính xác, tùy từng nguyên nhân và tình trạng cụ thể mà Bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ điều trị thích hợp, có thể điều trị bằng phương pháp nội khoa (dùng thuốc), nhưng một số trường hợp phải can thiệp bằng ngoại khoa (phẫu thuật) mới có thể giải quyết được căn nguyên gây vàng da như sỏi mật, u mật, tụy… Tuy nhiên, dù điều trị bằng phương pháp nào, người bệnh cũng cần kiên trì thực hiện theo chỉ định, hướng dẫn của bác sĩ thì mới mong nhanh chóng đẩy lùi tình trạng vàng da.

Phòng ngừa tình trạng vàng da hiệu quả

Vàng da do rất nhiều nguyên nhân gây nên nhưng chủ yếu do các bệnh lý về gan mật . Do đó, cách phòng ngừa vàng da và các bệnh lý nguy hiểm ở gan hiệu quả, chính là chủ động chăm sóc, bảo vệ lá gan và nâng cao sức khỏe từ hôm nay.

Đầu tiên cần xây dựng một lối sống lành mạnh, lựa chọn thực phẩm sạch, duy trì cân nặng hợp lý, có chế độ làm việc và nghỉ ngơi hợp lý, ngủ đủ giấc, duy trì tập luyện thể thao ít nhất 30 phút/ngày (5 lần/tuần). Chủ động tiêm phòng vacxin viêm gan. Kiểm tra sức khỏe định kỳ và sức khỏe gan 6 tháng 1 lần.

Cần bổ sung đầy đủ 4 nhóm dưỡng chất thiết yếu cho cơ thể như bột đường, đạm, chất béo, vitamin và khoáng chất. Hạn chế bia rượu, hạn chế thức ăn chế biến sẵn, chiên rán, thức ăn nhiều muối đường. Đặc biệt cần bổ sung nhiều chất xơ hòa tan, chất béo có lợi, thực phẩm giàu Omega-3 như dầu oliu, cá hồi, yến mạch, hạnh nhân, đậu lăng và các loại rau xanh đậm.

Tuyết Mai

Từ khóa: