Tổng đài: 0243 8356 700 | Email: hanoitv.online@gmail.com

Tìm hiểu về hội chứng gan to
05/12/2021 12:44
(HanoiTV) - Gan là một cơ quan lớn nhất của cơ thể con người, giữ vai trò quan trọng trong tiêu hóa và trao đổi chất.

Bình thường, bờ trên của gan tương ứng với liên sườn thứ 5, bờ dưới lấp dưới hạ sườn phải, một phần thủy gan trái nằm trong vùng thượng vị. Bác sỹ Nguyễn Thành Trung, khoa Nội, BV Đa khoa Hà Đông cho biết, bình thường về lâm sàng sẽ không sờ nắn thấy gan, riêng đối với trẻ nhỏ vì khung xương chưa phát triển trưởng thành nên có thể sờ thấy gan lấp ló hạ sườn phải.

1.Nhìn: Chúng ta quan sát vùng hạ sườn phải có thể đầy hơn bên trái, nếu gan to xuống quá bờ sườn.

2. Sờ nắn: Là phương pháp thăm khám rất có giá trị để phát hiện gan to, khi gan to xuống dưới, sờ nắn thấy bờ gan xuống quá sườn phải và di động theo nhịp thở, cần phải biết bờ tròn hay sắc, nhẵn hay gồ ghề. Sờ nắn thấy gan to phải xem gan mềm, chắc hay cứng, nhẵn hay lổn nhổn, có đau hay không đau.

3. Gõ gan: Gõ gan tìm vùng đục của gan và xác định bợ trên của gan, gan to lên trên thì vùng goc đục lên quá liền sườn thứ 5, gan to xuống dưới thì vùng đục xuống quá bờ sườn

4. X quang: Đối với trường hợp gõ khó xác định, như trường hợp lồng ngực đầy, tràn dịch đầy phổi thì phải dung Xquang để xác định

5. Siêu âm gan: Siêu âm để nhận định hình thể gan, kích thước.

Bện nhân bị gan to sẽ thấy đau tức hạ sườn bên phải, những cơn đau này sẽ không liên tục, có thể thành cơn hoặc ngắt quãng, quan sát hạ sườn phải sẽ đầy hơn hạ sườn trái.
Nguyên nhân gây ra gan to:

Thứ nhất do gan to đơn thuần: là áp xe gna do amip, bệnh nhân sốt cao dao động, gan to mềm và rất đau, dấu hiệu rung gan dương tính hoặc gan to do tim, gan to mềm nhẵn, ấn vào tức, có phản hồi gan tĩnh mạch cổ, có phù và dấu hiệu suy tim

Ung thư gan nguyên phát: Gan thường to nhanh, mật độ cứng, mặt gan thường lổn nhổn, thể trạng suy sụp nhanh

Thứ hai gan to có vàng da: viêm gan do vi rút, gan to ít, mềm nhẵn, không đau, không sốt, túi mật to và dấu hiệu tắc mật rõ. Sỏi mật và áp xe đường mật, tình trạng nhiễm khuẩn nặng, có tiền sử những cơn đau, gan to đều mềm và nhẵn

Thứ ba gan to phối hợp với lá lách to:Hội chứng Banti, có dấu hiệu tăng năng lách, tăng áp lực tĩnh mạch cửa, gan to và đều, mật độ chắc , mặt nhẵn không đau.

Xơ gan thể gan to, gan mật độ chắc hoặc rắn, lách to, cổ trướng, tuầ hoàn bang trệ. Gan to trong một số bệnh nhiễm khuẩn như thương hàn, sốt rét, nhiễm khuẩn máu, bạch cầu, gan to ít, mềm hơi đau.

Dựa vào những bệnh lý liệt kê bên trên, những người có khả năng gặp phải tình trạng này cao hơn so với những người khác là người:

Lạm dụng rượu

Sử dụng nhiều loại thảo mộc không rõ nguồn gốc

Uống quá nhiều vitamin và các loại thực phẩm chức năng trên thị trường

Dùng thuốc không đúng hướng dẫn của bác sĩ như tăng liều hoặc sử dụng quá thời gian được kê

Mắc một số các bệnh lý như sốt rét, nhiễm virus gây viêm gan.

Cần phải làm gì khi có gan to?

Gan to được xác định bằng việc thăm khám lâm sàng bởi bác sĩ. Trong những trường hợp này, bác sĩ có thể sờ thấy được một phần gan dưới bờ sườn. Ngoài việc xác định sự tăng kích thước của lá gan, bác sĩ còn đánh giá thêm mật độ của mô gan bên dưới có mềm mại hoặc gồ ghề nhiều khối hay không. Đây có thể là một gợi ý có giá trị định hướng chẩn đoán và các xét nghiệm cận lâm sàng tiếp theo cần thực hiện.

Sau khi thăm khám lâm sàng để xác định có hay không tình trạng gan to, bác sĩ sẽ chỉ định và yêu cầu người bệnh thực hiện thêm nhiều thủ tục khác để tìm kiếm nguyên nhân gây gan to và các biến chứng có thể có như:

Xét nghiệm công thức máu tổng quát

Định lượng nồng độ men gan trong máu: Men gan là chỉ số đánh giá chức năng và tình trạng toàn vẹn của các tế bào gan. Men gan tăng cao đồng nghĩa với việc các tế bào gan đang bị phá hủy.

Xét nghiệm định lượng kháng nguyên và kháng thể chống lại các loại virus gây viêm gan như HbsAg, anti HBs, HCV-ARN, ...

Siêu âm bụng, siêu âm đàn hồi gan

Chụp cắt lớp vi tính ổ bụng

Nội soi mật tụy ngược dòng

Sinh thiết tế bào gan: đây là xét nghiệm có vai trò chính trong việc chẩn đoán các bệnh lý tại gan là nguyên nhân gây gan to. Bác sĩ sử dụng kim dài đâm vào ổ bụng tại vị trí tương ứng với lá gan. Rút kim ra sẽ đưa được một mẫu mô gan tương ứng ra ngoài để tiến hành đánh giá đặc điểm mô bệnh học của nó. Sinh thiết tế bào gan có thể được thực hiện dưới hướng dẫn của các phương tiện chẩn đoán hình ảnh như siêu âm để lấy được mẫu mô ở vị trí cần khảo sát.

Việc chẩn đoán được nguyên nhân dẫn tới gan to dựa trên thăm khám lâm sàng và các xét nghiệm cận lâm sàng là việc làm quan trọng. Các phương pháp điều trị ở những người có gan to được xây dựng dựa vào từng bệnh lý và từng hoàn cảnh của bệnh nhân. Vì vậy, những người có cùng biểu hiện gan to như nhau nhưng thường được điều trị theo những phác đồ khác nhau.

Chế độ sinh hoạt ảnh hưởng gì đến gan to?

Ngoài những phương pháp điều trị nội khoa và ngoại khoa, việc thay đổi và điều chỉnh trong chế độ sinh hoạt đóng vai trò lớn trong việc giúp người bệnh kiểm soát được bệnh và cải thiện được chất lượng cuộc sống. Một số biện pháp có thể áp dụng được ở những người có gan to bao gồm:

Thiết lập chế độ ăn uống lành mạnh, đảm bảo cung cấp đủ năng lượng cho cơ thể, không kiêng khem một cách thiếu khoa học.

Bổ sung nhiều chất xơ và vitamin đến từ trái cây, rau xanh và các loại ngũ cốc

Duy trì cân nặng ở mức hợp lý, không để xảy ra tình trạng thừa cân béo phì

Không hút thuốc lá. Nếu đang hút thuốc lá, người bệnh nên liên hệ với các cơ quan tổ chức để tham gia vào các chương trình hỗ trợ người dân bỏ thuốc lá

Hạn chế sử dụng các loại thức uống có cồn như rượu bia

Không tiếp xúc với các hóa chất có hại cho cơ thể như thuốc trừ sâu, phân bón hóa học, các dung dịch tẩy rửa

Điều trị tốt các bệnh lý nội khoa mãn tính đang mắc phải như đái tháo đường, tăng huyết áp

Hỏi ý kiến bác sĩ có chuyên môn trước khi sử dụng các loại thuốc thảo mộc hoặc các loại thực phẩm chức năng.

Tuyết Mai

Từ khóa: