Tổng đài: 0243 8356 700 | Email: [email protected]

Tác dụng của hoàng cầm trong các bài thuốc Đông y
11/05/2022 20:43
(HanoiTV) - Hoàng cầm được lựa chọn là vị thuốc mang tới nhiều công dụng trong điều trị và chăm sóc sức khỏe cho con người. Việc nắm rõ các đặc điểm, công dụng, cách dùng, kiêng kỵ cần thiết là cách giúp bạn có thể tận dụng tối đa dược tính mà loại thảo dược này mang lại.

Vị thuốc hoàng cầm có thể hạ sốt, tiêu viêm, chữa ho, tiểu buốt, nôn ra máu, ung nhọt, điều hòa thần kinh, điều hòa huyết áp,... Ngoài ra loại thảo dược này còn mang lại tác dụng cầm máu, tăng chuyển hóa, hỗ trợ an thai rất tốt cho sức khỏe con người.

Rễ và củ hoàng cầm là bộ phận được sử dụng trong các bài thuốc chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe.

Hoàng cầm là một trong nhiều vị thuốc cơ bản của Đông y, loại thảo dược này sở hữu nhiều công dụng trong điều trị và chăm sóc sức khỏe. Phân tích về tác dụng của vị thuốc hoàng cầm, Ths.Bs Nguyễn Thị Vân Anh - Bệnh viện YHCT Hà Đông cho biết: “ Công dụng của Hoàng cầm được được tìm thấy trong cả YHCT và nghiên cứu khoa học hiện đại.Hoàng cầm được biết đến với rất nhiều công dụng khác nhau như điều trị cho người mắc trứng cao huyết áp, điều hòa huyết áp ở mức ổn định, giúp trấn an hoạt động tim mạch. Hoàng cầm ngâm rượu còn có tác dụng làm dãn mạch, lưu thông tuần hoàn máu, tốt cho hoạt động của hệ thần kinh. Ngoài ra, hoàng cầm còn có công dụng trong việc điều trị các triệu chứng dị ứng, giúp kháng khuẩn, điều hòa nhiệt độ, lợi tiểu cũng như hỗ trợ điều trị bệnh tiểu đường”.

- Tác dụng miễn dịch: Thành phần Baicalein có trong hoàng cầm giúp chống dị ứng, ức chế khả năng giải phóng enzym ra khỏi các tế bào. Thí nghiệm được thự hiện trên da heo khi được gây dị ứng và chất Histamin, có tác dụng giãn phế quản đối với tiểu phế quản của heo bị gây dị ứng suyễn. Ngoài ra, khi tiến hành thí nghiệm trên chuột, chất Baicalein và Baicalin còn cho thấy tác dụng ức chế phù co thắt và giảm tính thẩm thấu mao mạch, ngăn ngừa xuất huyết phổi xuống mức thấp nhất.

- Tác dụng kháng khuẩn: Kết quả một số thí nghiệm cho thấy hoàng cầm có tác dụng ức chế đối với nhiều khuẩn bệnh như Tụ cầu vàng, trực khuẩn bạch hầu, phế cầu khuẩn, não mô viêm Neisseria, trực khuẩn lao. Trong thí nghiệm cũng thấy có tác dụng kháng lại với nấm da và có khả năng diệt Leptospira.

- Tác dụng điều hòa nhiệt độ: có báo cáo cho biết rễ Hoàng cầm có tác dụng hạ nhiệt.

- Tác dụng đối với huyết áp: thí nghiệm được thực hiện trên chó, thỏ và mèo, dùng nước sắc, cồn chiết, dịch truyền hoàng cầm cho chó, thỏ và mèo bị gây mê đều thấy được tác dụng hạ áp. Đối với chó có huyết áp bình thường hoặc huyết áp cao thì khi cho uống hoặc chích đều làm hạ huyết áp của chó.

- Tác dụng lợi tiểu: Nước sắc Hoàng cầm có tác dụng lợi tiểu đối với chó và người bình thường.

- Tác dụng chuyển hóa lipid: Nước sắc hỗn hợp Hoàng cầm, Hoàng liên và Đại hoàng không gây ảnh hưởng đối với Cholesterol/Phospholipid ở thỏ bình thường nhưng làm hạ lipid ở người thực hiện chế độ cao ăn kiêng Cholesterol trong 7 tuần hoặc ở người đã được trị bằng Thyroid.

- Tác dụng đối với mật: nước sắc hoặc cồn chiết xuất Hoàng cầm làm tăng lượng mật ở chó và thỏ. Ảnh hưởng này do Baicalei mạnh hơn là Baicalin. Thỏ bị thắt ống mật cho thấy Bilirubin tăng sau 1-6 giờ và giảm trong khoảng 24-48 giờ so với nhóm đối chứng.

- Tác dụng đối với vết vị trường: Nước sắc và cồn chiết xuất Hoàng cầm có tác dụng ức chế nhu động ruột. Cồn chiết xuất ức chế tác dụng của chất Pilocarpin, tác dụng này không ảnh hưởng bởi thần kinh phế vị.

- Tác dụng đối với hệ thần kinh trung ương: Cho chuột uống nước sắc hoặc cồn chiết hoàng cầm thấy việc di chuyển và phản xạ của chuột bị giảm do chất Baiclin gây ra.

Hoàng cầm có hoa mầu tím giống violet, thân và rễ của cây có tác dụng chữa bệnh rất hiệu quả, đây là một  vị được bào chế trong các bài thuốc cổ phương.
Một số bài thuốc kết hợp

Tương tự như nhiều thảo dược khác, hoàng cầm cũng được dùng trong các bài thuốc kết hợp để các vị thuốc có thể tương hỗ lẫn nhau, từ đó, quá trình điều trị bệnh sẽ được thuận lợi và hiệu quả hơn. Các bạn có thể tham khảo một số bài thuốc sau đây:

Viêm loét dạ dày, tá tràng: có thể dùng hoàng cầm (16 g) sắc chung với mai mực, mạch nha (mỗi vị 20 g), cam thảo, ngô thù du , hoàng liên (8 g), sơn chi và đại táo (mỗi vị 12 g), mỗi ngày uống một thang .

Viêm gan virus cấp tính: bài thuốc điều trị viêm gan cấp tính (mỗi ngày 1 thang) gồm các vị: hoàng cầm, chi tử (hay còn gọi là dành dành), hoàng liên, hoàng bá (mỗi vị 12 g), thạch xương bồ, nhân sâm và đại hoàng (sống) (mỗi vị 8 g) .

Viêm gan virus mạn tính: đối với trường hợp viêm gan mạn tính, người bệnh có thể dùng thang thuốc sau: hoàng cầm, mộc thông, đại phúc bì, hoạt thạch (mỗi vị 12 g), kim ngân (16 g), phục linh, đậu khấu, nấm trư linh (mỗi vị 8 g), nhân trần (20 g), cam thảo (4 g) (mỗi ngày dùng 1 thang) .

Viêm cầu thận cấp tính: Không chỉ có tác dụng đối với các bệnh về gan, hoàng cầm còn được kết hợp cùng các vị thuốc khác để điều trị viêm cầu thận cấp tính trong thang thuốc sau: hoàng cầm, mộc thông, sinh địa hoàng, hoàng bá (mỗi vị 12 g), bồ công anh, rễ tranh (mỗi vị 20 g), cam thảo (4 g), lá tre (16 g) (mỗi ngày 1 thang) .

Khát nước và mất máu nhiều ở phụ nữ sau sinh: dùng hoàng cầm (10 g) và mạch môn (hay còn gọi là mạch môn đông) (10 g), sắc uống thay cho nước và uống trong ngày .

Lưu ý

Dù được xem là dược liệu ít độc nhưng không nên dùng cây hoàng cầm quá liều. Bên cạnh đó, người bệnh cũng nên tham khảo ý kiến của bác sĩ về dạng thức sơ chế phù hợp của dược liệu, tương tác thuốc, liều lượng cũng như thời gian sử dụng .

Những người tỳ vị hư hàn không nên dùng hoàng cầm.

Tuyết Mai

Từ khóa: