Tổng đài: 0243 8356 700 | Email: [email protected]

Vì sao hàng loạt sân bay khắp thế giới quá tải?
17/08/2022 13:02
(HanoiTV) - Trong hơn 6 tháng đầu năm, nhiều sân bay khắp thế giới liên tục quá tải, các chuyến bay liên tục bị hoãn, hủy. Tình trạng này trở nên tệ hơn vào mùa hè, và 2 sân bay lớn nhất của Việt Nam cũng không phải ngoại lệ.

Theo dữ liệu của Cục thống kê vận tải Mỹ, trong 6 tháng đầu năm nay, hơn 80.000 chuyến bay nội địa tại nước này bị hủy. Con số này nhiều hơn so với năm 2019, thời điểm trước đại dịch. Các chuyến bay bị hủy nửa đầu năm nay phần lớn là của hãng hàng không đông khách nhất nước Mỹ.

Các dịch vụ quá tải, nhiều hãng hàng không liên tục nhận khiếu nại từ hành khách. Theo thống kê từ Bộ giao thông vận tải Mỹ, các khiếu nại về dịch vụ hàng không liên quan đến việc hoàn tiền, hủy, chậm chuyến và các vấn đề về thay đổi lịch trình.

Tại châu Âu, tình trạng quá tải ở các sân bay lớn xảy ra liên tiếp trong mùa cao điểm du lịch.

Hàng loạt sân bay như Manchester (Anh), Dublin (Ireland) hay Schiphol (Hà Lan)... ghi nhận tình trạng hàng dài người chen chúc xếp hàng chờ làm thủ tục, vali chất đống.

Ảnh hưởng kéo dài của đại dịch

Những sự cố quá tải kéo dài suốt nửa đầu năm nay, ngay sau thời điểm ngành hàng không chịu ảnh hưởng nặng nề từ đòn giáng Covid-19 suốt 2 năm. Đó là thời điểm ngành này từng bước trở lại và đối mặt với nhiều thách thức, Laurie Garrow, Chủ tịch AGIFORS, tổ chức phi lợi nhuận nghiên cứu hàng không chia sẻ.

Hành khách xếp hàng chờ đợi nhiều tiếng tại sân bay Schiphol (Hà Lan) hồi tháng 6.

Trước đó, vào tháng 3/2020, nhu cầu đi lại bằng đường hàng không toàn cầu giảm nghiêm trọng khoảng 90-95%. Các hãng hàng không muốn duy trì hoạt động buộc phải giảm thiểu chi phí vận hành. Thời điểm đó, nhiều hãng hàng không ngừng tuyển dụng, cắt bỏ tuyển phi công mới, phi hành đoàn và nhân viên mặt đất cho đến khi tình hình bình thường trở lại.

“Việc tạm dừng tuyển dụng, cắt giảm nhân sự đồng nghĩa với việc khi nhu cầu di chuyển trở lại bình thường như trước dịch, các hãng hàng không rơi vào tình trạng thiếu hụt nhân sự. Hiện nhiều công ty đang vật lộn vì thiếu nhân sự trong khi nhu cầu hành khách ngày càng tăng cao", bà Garrow nhận xét.

Thiếu hụt nhân viên mặt đất và phi hành đoàn, kiểm soát không lưu là nguyên nhân dẫn đến tình trạng các sân bay hỗn loạn, hành lý liên tục bị thất lạc, chủ tịch AGIFORS cho biết.

Khai thác bay dù thiếu nhân lực

Nhiều người đặt ra câu hỏi tại sao các hãng hàng không khủng hoảng nguồn lực, những chuyến bay vẫn được khai thác với tần suất dày đặc?

"Kế hoạch, lịch trình các hãng hàng không đổ bể do không lường trước được nhu cầu đi lại tăng đột biến", Robert Mann, chuyên viên phân tích, tư vấn hàng không, nhận định.

Ed Bastian, CEO Delta Air Lines (Mỹ) thừa nhận các hãng hàng không đã phải gồng gánh rất nhiều để bù đắp cho 2 năm thiệt hại về dịch bệnh. Tham vọng về lợi nhuận khi nhu cầu đi lại tăng cao trong khi vấn đề nguồn lực chưa được giải quyết dẫn đến các sự cố quá tải.

Hành lý ngổn ngang ở sân bay Heathrow hôm 18/6.

Trong khi đó, Scott Keyes, chủ hãng bay Scott's Cheap Flights (Mỹ), cho rằng khi các hãng hàng không nhận thấy nhu cầu quay trở lại, họ đã tận dụng mọi nguồn lực sẵn có để khai thác càng nhiều chuyến bay càng tốt.

"Thật khó để đưa ra dự đoán chính xác bao nhiêu chuyến bay sẽ không được bán ra vì hãng bay không chắc chắn về khả năng khai thác", ông Scott lập luận.

Ở giai đoạn hồi phục sau đại dịch, các hãng hàng không chỉ có cách dựa vào tỷ lệ đặt vé, nhu cầu đi lại tăng cao để khai thác càng nhiều chuyến bay càng tốt. Việc thu về lợi nhuận trước là tiền đề để phục hồi từng bước việc thiếu hụt nguồn lực, chủ hãng bay Scott's Cheap Flights chia sẻ với Afar.

Khi nào hết quá tải?

Giữa đầy rẫy những thông tin tiêu cực về ngành hàng không thời gian qua, một vài chỉ số cho thấy hoạt động của các hãng bay có dấu hiệu tích cực sau sáu tháng đầu năm khốc liệt.

Theo số liệu từ dịch vụ theo dõi chuyến bay FlightAware, từ tháng 7, số chuyến bị hủy ở Mỹ đã giảm xuống chỉ còn 1,6% tổng số chuyến bay theo lịch trình. Tháng 6, chỉ số này ở mức 2,7%.

Hàng loạt chuyến bay đi khắp nơi trên thế giới bị hủy trong mùa cao điểm du lịch.

Các hãng hàng không cũng dần có những giải pháp cho việc thiếu hụt nhân sự. Vào tháng 6, American Airlines đã tăng hơn 50% lương phi công ở các đội bay đang thiếu nhân lực.

Hãng bay Delta Air Lines (Mỹ) cũng hỗ trợ các phi công tập sự nhanh chóng có được công việc toàn thời gian. Hãng hàng không này cho biết họ sẽ thuê và đào tạo hơn 2.400 phi công trong năm nay.

Thực tế cho thấy các phi công hiện tại không có được thu nhập "khủng" như giai đoạn trước đại dịch. Các hãng hàng không đang đẩy mạnh vé giá rẻ nhằm hút khách. Để làm được điều đó, họ phải cắt giảm phần nào tiền lương của phi công. Phúc lợi cho phi hành đoàn cũng không được tốt như thời gian trước, một phi công chia sẻ với Afar.

Bất chấp những khó khăn trong việc tuyển dụng nhân sự, các nhà điều hành hãng bay vẫn tỏ thái độ lạc quan rằng những tháng tới tình hình sẽ ổn định hơn.

Bà Laurie Garrow bày tỏ hy vọng rằng từ cuối mùa hè, các hãng bay sẽ cải thiện được hiệu suất để hoạt động trơn tru khi bước sang mùa thu. Chủ tịch AGIFORS tin tưởng năm 2022 là bài học kinh nghiệm đáng nhớ cho các hãng hàng không nhằm cải tiến dịch vụ tốt hơn trong tương lai.

Chuyên gia phân tích hàng không Mann nhận định những vấn đề quá tải sẽ hạ nhiệt sớm. “Tôi nghĩ rằng năm 2023 sẽ tốt hơn, nhưng đó không phải là niềm an ủi cho những người phải trải qua tình trạng hủy chuyến, hoãn chuyến thời gian qua", ông lưu ý.

Theo ông Scott Keyes, những khó khăn vẫn ở phía trước và hy vọng du khách thông cảm với khủng hoảng các hãng hàng không đang trải qua.

“Chúng tôi phải đối mặt với ba rủi ro có thể phát sinh trong vòng 6-18 tháng tới. Đó là những thách thức về hạn chế năng lực của hệ thống, giá nhiên liệu tăng và tình trạng suy thoái đang diễn ra toàn cầu” CEO của United Airlines nhận định.

Hàng không Việt bứt tốc kỷ lục

Hàng không và du lịch nội địa của Việt Nam đều đang chứng kiến cuộc bứt tốc kỷ lục sau Covid-19, nhưng đi kèm với đó là quá tải sân bay, hành khách vạ vật vì chậm chuyến.

Nội Bài ghi nhận lượng hành khách kỷ lục trong năm nay.

Theo đại diện Cảng hàng không quốc tế (HKQT) Nội Bài, cao điểm hè 2022 sản lượng vận chuyển khách qua sân bay này tăng trưởng nóng, vượt công suất thiết kế của nhà ga hành khách quốc nội. Mỗi ngày sản lượng khách đều liên tục lập đỉnh mới. Đơn cử ngày 24.6, sản lượng vận chuyển đạt 102.000 lượt khách, trong đó có 91.000 lượt khách nội địa. Ngày 25.6 đạt hơn 104.000 lượt khách, trong đó có gần 93.000 lượt khách nội địa. Dự báo đầu tháng 7.2022, con số này có thể lên tới 110.000 lượt khách. Tính trung bình, sản lượng bay nội địa tại Cảng HKQT Nội Bài đang tăng trưởng ngoạn mục, tăng hơn 40% so với cao điểm hè 2019 - thời điểm đỉnh cao trước khi có dịch Covid-19.

Đáng nói, sản lượng vận chuyển nội địa hè năm nay tại Nội Bài đã vượt quá công suất thiết kế của nhà ga hành khách T1. Nhiều thời điểm, khu vực làn giao thông ra vào nhà ga hành khách T1 vẫn xảy ra tình trạng xe xếp hàng chờ, di chuyển rất khó khăn.

Tại sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất, lượng khách đi/đến tấp nập nhất cả nước với khoảng 120.000 lượt khách/ngày. Như vậy, tính chung sân bay này phục vụ hơn 40 triệu lượt khách/năm, tức vượt 1,3 lần so với công suất thiết kế khoảng 30 triệu lượt khách/năm.

Khách nườm nượp vào ra ga nội địa Tân Sơn Nhất trong những ngày cao điểm hè.

Khách đông đúc đang mang lại dòng tiền cho nhà khai thác cảng hàng không, hãng bay, quản lý bay, vận tải hành khách và hàng loạt dịch vụ phi hàng không đi kèm. Đáng lẽ khách hàng phải nhận lại chất lượng dịch vụ tốt tương ứng với chi phí, tuy nhiên hình ảnh người dân phải chật vật xếp hàng dài để làm thủ tục, rồi mỏi mòn chờ đợi vì các hãng bay liên tục hủy, trễ chuyến. Nhất là tình trạng khách đến sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất chật vật mới thoát khỏi vòng vây chèo kéo của xe dù. Lúc cao điểm thì chờ hàng giờ mới có xe, bắt chuyến gần thì thái độ của tài xế không thân thiện, cáu gắt.

Nhà chức trách hàng không đã có nhiều chỉ đạo nhằm chấn chỉnh tình trạng hủy chuyến, trễ chuyến và tình trạng chèo kéo khách bát nháo tại sân bay Tân Sơn Nhất, thậm chí lãnh đạo của Bộ GTVT đã thị sát tình hình đón khách tại sân bay này và đưa ra “chỉ đạo nóng” để vãn hồi tình hình.

Lập tức kìm hãm tình trạng chậm, hủy chuyến

Tháng 7/2022, sản lượng hành khách thông qua các cảng hàng không của Việt Nam đã đạt gần 12 triệu lượt hành khách, trong đó, sản lượng khách trên các chuyến bay nội địa đạt hơn 10,5 triệu lượt hành khách tăng 40,3% so với tháng 7/2019 (cùng thời điểm cao điểm Hè nhưng trước dịch Covid-19) và tăng gần 6% so với tháng 6/2022.

Trong điều kiện hạ tầng tại các cảng hàng không của Việt Nam hầu như không được bổ sung, nguyên nhân khách quan từ tình hình thời tiết mưa dông bất thường tại nhiều địa phương có cảng hàng không và đặc biệt là các nguyên nhân chủ quan từ hãng hàng không khi không đánh giá được nhu cầu đi lại của người dân tăng đột biến, khiến tình trạng chuyến bay bị chậm, huỷ trong tháng 7/2022 vào nhiều thời điểm đã tăng cao đột biến, gây bức xúc trong dư luận, ảnh hưởng tới chất lượng dịch vụ ngành hàng không nói riêng và hình ảnh của ngành hàng không nói chung.

Với tinh thần cầu thị, quyết liệt hạn chế tình trạng chậm, huỷ chuyến bay, Cục Hàng không Việt Nam (Cục HKVN) đã đưa ra những yêu cầu, chỉ đạo các đơn vị trong ngành hàng không thường xuyên thực hiện.

Thực hiện nghiêm các chuyến bay theo đúng Slot đã được cấp.

Đối với Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), Cục HKVN đã yêu cầu bố trí trang thiết bị, nguồn lực nhằm tăng cường năng lực khai thác của các sân bay đặc biệt là các sân bay quốc tế Nội Bài và Tân Sơn Nhất.

Đối với các hãng hàng không Việt Nam, Cục HKVN yêu cầu bố trí các chuyến bay đêm nhằm giảm áp lực đối với cảng hàng không; đảm bảo bố trí tàu bay, trang thiết bị, vật tư dự phòng để kịp thời bảo dưỡng, sửa chữa tàu bay; thực hiện nghiêm các chuyến bay theo đúng slot đã được cấp; luôn bố trí đại diện có thẩm quyền giải quyết thắc mắc, khiếu nại của hành khách.

Đối với các cơ quan quản lý Nhà nước, Cục HKVN luôn bám sát và theo dõi chặt chẽ việc đảm bảo chất lượng dịch vụ nói chung và tỷ lệ chậm, hủy chuyến nói riêng của các hãng hàng không Việt Nam, bên cạnh đó yêu cầu các đơn vị trong ngành hàng không xây dựng, triển khai nhiều giải pháp mang tính tổng thể về nâng cao năng lực hạ tầng cảng hàng không cũng như các chương trình, kế hoạch cụ thể. Ví dụ như đối với các hãng hàng không: yêu cầu xây dựng lịch bay, điều hành, quản lý chuyến bay phù hợp với thực tiễn cơ sở hạ tầng, năng lực phục vụ của từng cảng hàng không, sân bay, kéo dãn lịch quay đầu tàu bay, hợp lý hóa các khâu của quá trình thủ tục, tăng cường việc điều hành trong công tác điều hành tổ bay để giảm việc chậm chuyến dây chuyền.

Đối với các Cảng vụ hàng không miền Bắc, miền Trung, miền Nam, Cục HKVN yêu cầu tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện các quy định về an toàn, an ninh hàng không và chất lượng dịch vụ tại cảng hàng không sân bay đồng thời xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm; tăng cường giám sát việc thực hiện nghĩa vụ của người vận chuyển trong trường hợp hành khách bị từ chối vận chuyển, chuyến bay bị hủy, chuyến bay bị chậm kéo dài; cung cấp thông tin hướng dẫn hành khách đi lại bằng đường hàng không bảo đảm đúng lịch trình.

Tăng cường giám sát việc thực hiện các quy định về an toàn, an ninh hàng không và chất lượng dịch vụ tại cảng hàng không sân bay.
Đặc biệt giai đoạn vừa qua, Cục HKVN đã tổ chức các đoàn kiểm tra, đánh giá tình hình chậm, hủy chuyến tại các cảng hàng không Tân Sơn Nhất và Nội Bài và tiếp tục triển khai một số giải pháp cụ thể như tăng năng lực quản lý điều hành bay; tối ưu hóa vị trí đỗ tàu bay; tăng cường hiệu quả của công tác quản lý, điều phối Slot; nghiên cứu thời gian quay đầu tàu bay…/.

Bảo Anh

Đài PTTH Hà Nội

Từ khóa: hàng không toàn cầusân bay quá tảinội bàitân sơn nhất