Tổng đài: 0243 8356 700 | Email: hanoitv.online@gmail.com

Nguyên nhân và cách điều trị xơ gan
15/10/2021 09:19
(HanoiTV) - Xơ gan là một bệnh phổ biến trên toàn thế giới cũng như ở nước ta. Trong xơ gan có 3 loại tổn thương là thoái hóa nhu mô gan, xơ hóa tổ chức liên kết và tăng sản tế bào gan, cấu tạo nên những hạt tái tạo làm đảo lộn cấu trúc bình thường của gan.

Bác sỹ Phạm Trọng Vinh, Khoa hồi sức cấp cứu, Bệnh viện Đa khoa Hà Đông cho biết, bệnh xơ gan gồm có những nguyên nhân chủ yếu sau đây:

1. Nguyên nhân được xác định: viêm gan do vi rút là nguyên nhân quan trọng nhất, những vi rút gây xơ gan là B,C,D. Người nghiện rượu nặng. ứ mật kéo dài như sỏi mật, hội chứng Hanot. Ứ máu kéo dài do viêm màng ngoài tim co thắt. Cũng có thể do nhiễm độc thuốc và hóa chất Tetrachlorua Carbon, Isoniazid hoặc do lách to của hội chứng Banti

2. Nguyên nhân còn được nghiên cứu: Vai trò của dinh dưỡng tự miễn dịch, ký sinh trùng.

Về triệu chứng, xơ gan là bệnh mạn tính, kéo dài trong nhiều năm theo từng giai đoạn sau:

1. Giai đoạn xơ gan tiềm tàng: bệnh không biểu hiện bởi một dấu hiệu bệnh lý nào,toàn trạnh bệnh nhân vẫn bình thường, bệnh được phát hiện tình cờ khi phẫu thuật hoặc một nguyên nhan khác.

2. Giai đoạn xơ gan còn bù, chưa biến chứng: bệnh nhân chỉ thấy mệt, khó tiêu trong một thời gian dài, có những biểu hiện suy nhược, ăn kém, bụng chướng, phân lỏng, thỉnh thoảng phù nhẹ 2 chi dưới, chảy máu cam, chảy máu lợi, đau tức hạ sườn phải, khám thấ gan to, lách to

3. Giai đoạn xơ gan mất bù: Tăng áp lực tĩnh mạch cửa và suy gan, hiện tượng cổ trướng, bụng to, giãn tĩnh mạch thực quản, phù chủ yếu nửa người dưới, vàng da, lúc đầu kín đáo về sau đậm.

Hình ảnh mô phỏng lá gan bình thường và khi bị xơ gan.
Xét nghiệm chẩn đoán bệnh xơ gan:

Để chẩn đoán bệnh xơ gan, đầu tiên bác sĩ sẽ hỏi về tiền sử bệnh cũng như các loại thuốc (kê đơn và không kê đơn), chất bổ sung hoặc sản phẩm thảo dược mà người bệnh đang sử dụng. Việc tìm hiểu kỹ những vấn đề này giúp bác sĩ phát hiện và lưu ý đến một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ xơ gan như tiền sử lạm dụng rượu lâu dài, lạm dụng thuốc tiêm hoặc đã bị viêm gan B hoặc C.

Tiếp đó, bác sĩ có thể yêu cầu người bệnh thực hiện một số kiểm tra và xét nghiệm để chẩn đoán bệnh và xác định mức độ tổn thương gan, bao gồm:

Khám thể chất

Bác sĩ tìm kiếm các dấu hiệu và triệu chứng của bệnh xơ gan bao gồm: vàng da hoặc lòng trắng mắt; mạch máu mạng nhện trên da; vết thâm trên da; lòng bàn tay đỏ; sưng đau ở bụng…

Xét nghiệm máu

Nếu nghi ngờ xơ gan, bác sĩ sẽ chỉ định người bệnh tiến hành xét nghiệm máu để kiểm tra các vấn đề ở gan. Các dấu hiệu của tổn thương gan bao gồm:

Nồng độ albumin và các yếu tố đông máu thấp hơn bình thường

Tăng nồng độ men gan (gợi ý tình trạng viêm)

Mức bilirubin tăng

Mức natri thấp hơn

Nồng độ sắt cao hơn (có thể cho thấy bệnh huyết sắc tố).

Sự hiện diện của các tự kháng thể (có thể chỉ ra viêm gan tự miễn hoặc xơ gan ứ mật nguyên phát).

Số lượng bạch cầu cao (khả năng nhiễm trùng).

Mức độ creatinin cao (một dấu hiệu của bệnh thận – gợi ý xơ gan giai đoạn cuối).

Mức độ alpha-fetoprotein tăng lên (có thể cho thấy sự hiện diện của ung thư gan).

Ngoài ra, xét nghiệm máu còn giúp tìm ra các dấu hiệu của thiếu máu do xuất huyết nội hoặc để kiểm tra viêm gan B hoặc C thông qua các xét nghiệm viêm gan siêu vi.

Xét nghiệm hình ảnh

Xét nghiệm hình ảnh cho thấy kích thước, hình dạng và kết cấu của gan, đồng thời giúp xác định tình trạng sẹo gan, lượng chất béo trong gan và lượng dịch tích tụ trong ổ bụng. Các xét nghiệm hình ảnh có thể được chỉ định bao gồm siêu âm tổng quát, siêu âm đàn hồi gan, chụp cắt lớp vi tính (CT) và cộng hưởng từ gan (MRI). Ngoài ra, bác sĩ cũng có thể yêu cầu người bệnh thực hiện nội soi mật tụy ngược dòng để phát hiện các vấn đề về ống mật hoặc nội soi đường tiêu hóa trên để phát hiện tình trạng giãn tĩnh mạch hoặc chảy máu trong ở các cơ quan tiêu hóa.

Sinh thiết

Sinh thiết gan có thể xác định chẩn đoán xơ gan, xác định mức độ tổn thương gan, hoặc chẩn đoán ung thư gan.

Điều trị- Những biện pháp chung

Không lao động nặng nhọc, nằm nghỉ khi có những đợt tiến triển , ăn nhiều đạm, đường , vitamin, hạn chế mỡ, hạn chế muối hoặc ăn nhạt khi co phù nề và cổ trướng, hạn chế đạm khi xơ gan mất bù, có đe dọa bệnh não gan. Tuyệt đối không uống rượu bia.

Trong giai đoạn đầu, điều trị nguyên nhân cơ bản có thể giảm thiểu thiệt hại cho gan. Một số phương pháp điều trị bao gồm:

Sử dụng thuốc để kiểm soát viêm gan siêu vi: Thuốc điều trị viêm gan B hoặc C có thể hạn chế tổn thương tế bào gan do các tình trạng này gây ra.

Cai rượu: Người bị xơ gan tuyệt đối không được sử dụng rượu. Những người bị xơ gan do lạm dụng rượu cần phải cai rượu. Bác sĩ có thể cố vấn hoặc giới thiệu một chương trình điều trị nghiện rượu cho người bệnh.

Giảm cân: Những người bị xơ gan do viêm gan nhiễm mỡ không do rượu cần giảm cân và kiểm soát lượng đường trong máu.

Sử dụng thuốc kiểm soát các nguyên nhân và triệu chứng khác của xơ gan: Một số loại xơ gan, chẳng hạn như xơ gan ứ mật nguyên phát, đáp ứng tốt với thuốc điều trị. Bên cạnh đó, bác sĩ cũng có thể cho người bệnh sử dụng một số loại thuốc để làm giảm triệu chứng xơ gan.

Trường hợp xơ gan đã phát triển các biến chứng, bác sĩ sẽ chỉ định các phương pháp điều trị cụ thể tùy vào loại biến chứng và mức độ nghiêm trọng của chúng.

Cổ trướng và phù: Chế độ ăn ít muối (natri) và sử dụng các loại thuốc có tác dụng lợi tiểu, truyền albumin… có thể giúp kiểm soát tình trạng này. Trong trường hợp nặng, người bệnh có thể cần thực hiện các thủ thuật để dẫn lưu dịch ổ bụng hoặc giảm áp lực tĩnh mạch cửa bằng kỹ thuật thông nối tĩnh mạch cửa của gan và tĩnh mạch chủ trên.

Tăng áp tĩnh mạch cửa: Một số loại thuốc huyết áp nhất định có thể kiểm soát tình trạng tăng áp tĩnh mạch cửa và ngăn ngừa xuất huyết tiêu hóa. Bác sĩ cũng có thể yêu cầu người bệnh nội soi đường tiêu hóa trên định kỳ xác định các tĩnh mạch giãn ở thực quản hoặc dạ dày để có phương án xử lý thích hợp như thắt tĩnh mạch thực quản giãn.

Nhiễm trùng: Người bệnh có thể được cho dùng thuốc kháng sinh hoặc chỉ định các phương pháp điều trị nhiễm trùng khác. Ngoài ra, người bệnh nên tiêm phòng cúm, viêm phổi và viêm gan siêu vi A và B.

Bệnh não gan: Một số loại thuốc kê đơn có tác dụng giảm tình trạng tích tụ chất độc trong máu do chức năng gan kém.

Phòng ngừa ung thư gan: Bác sĩ có thể sẽ đề nghị người bệnh xét nghiệm máu định kỳ và khám siêu âm để tìm các dấu hiệu của ung thư gan.

Cách phòng ngừa bệnh xơ gan

Các Bác sỹ khuyến cáo :bệnh xơ gan tuy khó chữa khỏi hoàn toàn nhưng lại rất dễ phòng tránh bằng các biện pháp đơn giản. Để ngăn ngừa gan xơ hóa, bác sĩ Vinh đã đưa ra những lời khuyên về xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh, tạo lập các thói quen tốt trong sinh hoạt cũng như chủ động phòng tránh các nguyên nhân có thể gây xơ gan:

Hạn chế sử dụng rượu: Kiểm soát lượng rượu tiêu thụ và tần suất sử dụng rượu bia phù hợp để không gây hại cho sức khỏe. Trường hợp đã mắc bệnh về gan, người bệnh cần kiêng hoàn toàn rượu bia.

Có chế độ ăn uống cân bằng, bổ sung rau, củ, trái cây, thực phẩm giàu protein và ngũ cốc nguyên hạt. Hạn chế chất béo và cắt giảm lượng muối trong chế độ ăn uống. Ăn chín, uống sôi, đặc biệt không ăn sống các loại hải sản có vỏ vì chúng có thể chứa vi khuẩn và ký sinh trùng gây nhiều bệnh lý nguy hiểm.

Duy trì cân nặng hợp lý

Luyện tập thể dục đều đặn

Kiểm tra sức khỏe định kỳ

Bỏ hút thuốc lá

Tránh các hành vi nguy cơ cao làm lây nhiễm viêm gan B hoặc C, chẳng hạn như tiêm chích ma túy hoặc quan hệ tình dục không an toàn.

Tiêm vắc xin phòng bệnh viêm gan A và B (đặc biệt là viêm gan B)

Tiêm phòng cúm hàng năm. Cân nhắc về việc tiêm phòng viêm phổi

Sử dụng thuốc theo chỉ dẫn của bác sĩ. Việc lạm dụng thuốc hoặc sử dụng sai liều có thể ảnh hưởng tiêu cực đến gan.

Tuyết Mai

Từ khóa: